Asosiy kapital
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 702-b. — ziyouz.com
Asosiy kapital — kapitalning asosiy i. ç. vositalari (maşina, asbob-uskuna, i. ç. binolari va uskunalari) ni öz içiga oluvçi, iqtisodiy jihatdan öz qiymatini işlab çiqarilgan tovarlarga asta-sekin va uzoq muddatda ötkazib boruvçi qismi. A. k. pul şaklida uskuna, maşina-mexanizmlar, bino-inşootlar va b. qiymatidan iborat bölib, ular sotib olingan paytdagi bozor narxi b-n hisoblanadi. A. k. qiymatining bir qismi har yili mahsulotning i. ç. va sotiş xarajatlariga kiradi va amortizatsiya ajratmalari tarzida maxsus amortizatsiya fondida jamğariladi. A. k. hajmiga karab mehnatning kapital b-n qurollanişi darajasini baholaş mumkin (A. k. qiymati işlovçilar soniga taqsimlanadi). A. k. tarkiban ikki qismga bölinadi: mehnat qurollarida gavdalangan kapital (maşina-mexanizmlar); i. ç.ning moddiy şaroitini yaratişda gavdalangan kapital (bino, inşoot, qurilma va h. k.lar). Bu qismlar nisbati i. ç.ning turli sohalarida har xiddir (q. Kapital).
Q.: Kapital
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АСОСИЙ КАПИТАЛ — капиталнинг асосий и. ч. воситалари (машина, асбоб-ускуна, и. ч. бинолари ва ускуналари) ни ўз ичига олувчи, иқтисодий жиҳатдан ўз қийматини ишлаб чиқарилган товарларга аста-секин ва узоқ муддатда ўтказиб борувчи қисми. А. к. пул шаклида ускуна, машина-механизмлар, бино-иншоотлар ва б. қийматидан иборат бўлиб, улар сотиб олинган пайтдаги бозор нархи б-н ҳисобланади. А. к. қийматининг бир қисми ҳар йили маҳсулотнинг и. ч. ва сотиш харажатларига киради ва амортизация ажратмалари тарзида махсус амортизация фондида жамғарилади. А. к. ҳажмига караб меҳнатнинг капитал б-н қуролланиши даражасини баҳолаш мумкин (А. к. қиймати ишловчилар сонига тақсимланади). А. к. таркибан икки қисмга бўлинади: меҳнат қуролларида гавдаланган капитал (машина-механизмлар); и. ч.нинг моддий шароитини яратишда гавдаланган капитал (бино, иншоот, қурилма ва ҳ. к.лар). Бу қисмлар нисбати и. ч.нинг турли соҳаларида ҳар хиддир (қ. Капитал).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.