Avfiy Buxoriy
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 145-b. — ziyouz.com
Avfiy Buxoriy AVFIY BUXORIY, Muhammad Avfiy, Nuriddin Muhammad ibn Tohir ibn Usmon Buxoriy (1172/77, Buxoro — 1233, Hindiston) — adabiyotşunos, tarjimon. Şarq adabiyotida tazkiraçilik asosçilaridan. Buxorodagi madrasada öqigan. 1201 y. Buxoroda ilek (hokim) saroyida kotiblik qilgan. Xorazm, Xuroson şaharlari — Nişopur, Tuye, Hirot, Marvga sayohat qilgan, Najmiddin Kubro, Şayx Majdiddin Bag-dodiy kabi olimlar b-n muloqotda bölgan. 1219 y.da Buxoroga qaytgan. Möğul istilosi davrida Hindistonga ketib, umrining oxirigaça öşa yerda yaşagan. «Lubob ulalbob» («Mağizlarning mağzi») tazkirasini yaratgan (1222—23). 12 bobdan iborat mazkur tazkira möğul istilosidan avvalgi adabiyot va madaniyat arboblari haqida yagona manba sanaladi. 1223 y.da Krzi Muhsin Tannuhiy (Yu-a.)ning «Alfaraj» («Şodlik») asarini arabçadan forsçaga tarjima qilgan. A. B.ning ikkinçi yirik asari «Javome' ul-hikoyot va lavome' ul-rivoyot» («Xikoyatlar töplami va rivoyatlar jilosi», 1228) da turli fanlarga oid ilmiy lavhalar, bahslar va xulosalar hikoya va rivoyat tarzida sodda bayon qilingan. Asar Şarqda keng tarqalgan, ayrim hikoyalari özbek tiliga tarjima qilingan.
As: Nodir hikoyalar, T., 1977; Hikoyalar va rivoyatlar, T., 1983.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВФИЙ БУХОРИЙ, Муҳаммад Авфий, Нуриддин Муҳаммад ибн Тоҳир ибн Усмон Бухорий (1172/77, Бухоро — 1233, Ҳиндистон) — адабиётшунос, таржимон. Шарқ адабиётида тазкирачилик асосчиларидан. Бухородаги мадрасада ўқиган. 1201 й. Бухорода илек (ҳоким) саройида котиблик қилган. Хоразм, Хуросон шаҳарлари — Нишопур, Туе, Ҳирот, Марвга саёҳат қилган, Нажмиддин Кубро, Шайх Маждиддин Баг-додий каби олимлар б-н мулоқотда бўлган. 1219 й.да Бухорога қайтган. Мўғул истилоси даврида Ҳиндистонга кетиб, умрининг охиригача ўша ерда яшаган. «Лубоб улалбоб» («Мағизларнинг мағзи») тазкирасини яратган (1222—23). 12 бобдан иборат мазкур тазкира мўғул истилосидан аввалги адабиёт ва маданият арбоблари ҳақида ягона манба саналади. 1223 й.да Крзи Муҳсин Таннуҳий (Ю-а.)нинг «Алфараж» («Шодлик») асарини арабчадан форсчага таржима қилган. А. Б.нинг иккинчи йирик асари «Жавомеъ ул-ҳикоёт ва лавомеъ ул-ривоёт» («Хикоятлар тўплами ва ривоятлар жилоси», 1228) да турли фанларга оид илмий лавҳалар, баҳслар ва хулосалар ҳикоя ва ривоят тарзида содда баён қилинган. Асар Шарқда кенг тарқалган, айрим ҳикоялари ўзбек тилига таржима қилинган.
Ас: Нодир ҳикоялар, Т., 1977; Ҳикоялар ва ривоятлар, Т., 1983.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.