Avliyo Çalabiy
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 97–98-b. — ziyouz.com
Avliyo Çalabiy AVLIYO ÇALABIY, Avliyo Çalabiy Muhammad Zalli ibn Darviş (1611 — 1683) — turkiyalik maşhur sayyoh va olim. Istanbulda zargar oilasida dunyoga kelgan. U arab, fors va yunon tillarini, tarix, geografiya va şe'riyat ilmi (poetika)ni çuqur egallagan. A.Ç.birmunça vaqt Istanbuldagi Ayo Söfiya masjidida hofizlik (qorilik) qilgan. Söngra sulton saroyiga xizmatga olinadi, lekin köp ötmay harbiy xizmatga jönatiladi. U bir neça bor Turk armiyasining Azovga (1641) va Vengriyaga (1656) qilgan yurişlarida qatnaşgan. A.Ç. Kiçik Osiyo, Kurdiston, Suriya, Falastin, Mesopotamiya, Misr va Habaşistonning köp joylarini kezib çiqqan (1640); u Jan. Rossiya (1665), Krim va Kavkaz, xususan, Ozarbayjon (1644—48), Ukraina (1656—58), Bolqon ya.o. (1656, 1680) böylab sayohat qilgan. Bu mamlakatlarning tarixi, iqtisodiy, siyosiy ahvoli va xalqining urf-odati haqidagi qimmatli ma'lumotlar olimning «Sayyohning tarixi» yoki «Sayohatnoma» asarida keltirilgan. Asarning qölyozmalari Turkiya, Fransiya, Angliya va b. mamlakatlarning qölyozma asarlar fondlarida saqlanmoqda. «Sayohatnoma» 1897—1938 y.lar orasida 10 jildda turk tilida naşr etilgan. Uning ayrim qismlari Ğarbiy va Şarqiy Yevropa tillariga, Moldova va Ukra-inaga oid qismlari rus tiliga tarjima qilinib, 1961, 1979, 1983 y.larda naşr etildi.
AVLIYOOTA — Taroz ş.ning 1938 y.gaça bölgan nomi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
АВЛИЁ ЧАЛАБИЙ, Авлиё Чалабий Муҳаммад Залли ибн Дарвиш (1611 — 1683) — туркиялик машҳур сайёҳ ва олим. Истанбулда заргар оиласида дунёга келган. У араб, форс ва юнон тилларини, тарих, география ва шеърият илми (поэтика)ни чуқур эгаллаган. А.Ч.бирмунча вақт Истанбулдаги Аё Сўфия масжидида ҳофизлик (қорилик) қилган. Сўнгра султон саройига хизматга олинади, лекин кўп ўтмай ҳарбий хизматга жўнатилади. У бир неча бор Турк армиясининг Азовга (1641) ва Венгрияга (1656) қилган юришларида қатнашган. А.Ч. Кичик Осиё, Курдистон, Сурия, Фаластин, Месопотамия, Миср ва Ҳабашистоннинг кўп жойларини кезиб чиққан (1640); у Жан. Россия (1665), Крим ва Кавказ, хусусан, Озарбайжон (1644—48), Украина (1656—58), Болқон я.о. (1656, 1680) бўйлаб саёҳат қилган. Бу мамлакатларнинг тарихи, иқтисодий, сиёсий аҳволи ва халқининг урф-одати ҳақидаги қимматли маълумотлар олимнинг «Сайёҳнинг тарихи» ёки «Саёҳатнома» асарида келтирилган. Асарнинг қўлёзмалари Туркия, Франция, Англия ва б. мамлакатларнинг қўлёзма асарлар фондларида сақланмоқда. «Саёҳатнома» 1897—1938 й.лар орасида 10 жилдда турк тилида нашр этилган. Унинг айрим қисмлари Ғарбий ва Шарқий Европа тилларига, Молдова ва Укра-инага оид қисмлари рус тилига таржима қилиниб, 1961, 1979, 1983 й.ларда нашр этилди.
АВЛИЁОТА — Тароз ш.нинг 1938 й.гача бўлган номи.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.