Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Aysberg

    Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 245-b. — ziyouz.com

    Aysberg (ing. iceberg, gollandça isberg, bu söz skandinaviyaliklar tiliga mansub), muztoğ — okean, dengiz va muzlikka yaqin köllarda suzib yuruvçi yoki sayozliklarga ötirib qoluvçi katta muz. Suvga tuşib kelayotgan quruqlik muzliklari suvning gidrostatik bosimi, suv qalqişi, oqimlar, şamol ta'sirida sinib, A. bölib qoladi. A. asosan, Antarktika, Kanada Arktika arxipelagining şim. orollari, Grenlandiya qirğoqlarida vujudga keladi. Muz hamda suvning ziçligiga qarab, A.ning 5/6 dan 9/10 gaça qismi suv ostida böladi. Suv ustidagi qismining balandligi Arktikada 70 m gaça, Antarktikada 100 m gaça, uz. 1—2 km li, eni 500 m li mayda va uzunligi bir neça ön km li yirik A.lar böladi. A. Şim. yarim şarda 40—50° ş. klargaça, Jan. yarim şarda 45—60° j. k.largaça uçraşi mumkin. A. kemalar qatnovi uçun xavfli.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    АЙСБЕРГ (инг. iceberg, голландча isberg, бу сўз скандинавияликлар тилига мансуб), музтоғ — океан, денгиз ва музликка яқин кўлларда сузиб юрувчи ёки саёзликларга ўтириб қолувчи катта муз. Сувга тушиб келаётган қуруқлик музликлари сувнинг гидростатик босими, сув қалқиши, оқимлар, шамол таъсирида синиб, А. бўлиб қолади. А. асосан, Антарктика, Канада Арктика архипелагининг шим. ороллари, Гренландия қирғоқларида вужудга келади. Муз ҳамда сувнинг зичлигига қараб, А.нинг 5/6 дан 9/10 гача қисми сув остида бўлади. Сув устидаги қисмининг баландлиги Арктикада 70 м гача, Антарктикада 100 м гача, уз. 1—2 км ли, эни 500 м ли майда ва узунлиги бир неча ўн км ли йирик А.лар бўлади. А. Шим. ярим шарда 40—50° ш. кларгача, Жан. ярим шарда 45—60° ж. к.ларгача учраши мумкин. А. кемалар қатнови учун хавфли.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.