Badaviy
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 6–7-b. — ziyouz.com
Badaviy (arab. — sahroyi, köçmançi) — Arabiston ya.o. va Şim. Afrika çöllarida yaşaydigan köçmançi, yarim köçmançi arab qabilalari. B.lar Sudan va Şim. Afrika, Markaziy Arabiston, Suriya, Iordaniya, Iroq, Misr va b. joylarda yaşaydilar. Arab tarixçilari (8-a.) tuzgan şajaraga köra, B. qabilalari ikkita asosiy guruhga bölingan: Jan. Arabiston, ya'ni Yaman qabilalari (banu Tayy, banu Xamdon, banu Mazhij, banu Omil, banu Juzam, banu Laxm, banu Xassan, banu Kind, banu Azd, banu Xazraj, banu Ximyar va b. qabilalar) va Şim. Arabiston qabilalari (banu Qays, banu Sulaym, banu Ğatafon, banu Hilol, banu Quşayr, banu Murra, banu Tamim, banu Asad, banu Abdulqays, banu Bakr, banu Tağlib va b. qabilalar). B.larda bir neça oila (beşinçi avlodgaça) birikib ahlni (bayt, faxa, xomula), köp sonli oila uruğni (batn, firqa, oşira), uruğlar esa qabilalarni taşkil etadi. Rivojlanib kelayotgan yangi ijtimoiy munosabatlar B. hayotiga ham ta'sir qilib bormoqda, bu qabilalar tobora ötroqlaşmoqda. B.lar örtasida uruğqabilaçilik munosabatlari hoz. ham bir qadar saqlanib qolgan. B. lar asosan çorvaçilik (tuyaçilik, ayniqsa, yilqiçilik va qöyçilik), ovçilik va kirakaşlik b-n şuğullanadi. Yölovçi savdogarlardan olinadigan boj ham B.larning tirikçilik manbalaridan biri hisoblanadi (q. Arablar).
Q.: Arablar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАДАВИЙ (араб. — саҳройи, кўчманчи) — Арабистон я.о. ва Шим. Африка чўлларида яшайдиган кўчманчи, ярим кўчманчи араб қабилалари. Б.лар Судан ва Шим. Африка, Марказий Арабистон, Сурия, Иордания, Ироқ, Миср ва б. жойларда яшайдилар. Араб тарихчилари (8-а.) тузган шажарага кўра, Б. қабилалари иккита асосий гуруҳга бўлинган: Жан. Арабистон, яъни Яман қабилалари (бану Тайй, бану Хамдон, бану Мазҳиж, бану Омил, бану Жузам, бану Лахм, бану Хассан, бану Кинд, бану Азд, бану Хазраж, бану Химяр ва б. қабилалар) ва Шим. Арабистон қабилалари (бану Қайс, бану Сулайм, бану Ғатафон, бану Ҳилол, бану Қушайр, бану Мурра, бану Тамим, бану Асад, бану Абдулқайс, бану Бакр, бану Тағлиб ва б. қабилалар). Б.ларда бир неча оила (бешинчи авлодгача) бирикиб аҳлни (байт, фаха, хомула), кўп сонли оила уруғни (батн, фирқа, ошира), уруғлар эса қабилаларни ташкил этади. Ривожланиб келаётган янги ижтимоий муносабатлар Б. ҳаётига ҳам таъсир қилиб бормоқда, бу қабилалар тобора ўтроқлашмоқда. Б.лар ўртасида уруғқабилачилик муносабатлари ҳоз. ҳам бир қадар сақланиб қолган. Б. лар асосан чорвачилик (туячилик, айниқса, йилқичилик ва қўйчилик), овчилик ва киракашлик б-н шуғулланади. Йўловчи савдогарлардан олинадиган бож ҳам Б.ларнинг тирикчилик манбаларидан бири ҳисобланади (қ. Араблар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.