Bavariya

Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 3–4-b. — ziyouz.com

Bavariya — GFR yeri. Dunay havzasida. Mayd. 70,6 ming km2. Aholisi 11,4 mln. kişi (1991). Ma'muriy markazi — Myunxen ş. B. mamlakatning eng baland toğli qismida. Myunxenda iyulning örtaça t-rasi 17', yiliga 935 mm yoğin yoğadi. Daryolari Dunay havzasiga mansub, köl köp. Hududining 1/3 qismi örmon b-n band; toğ yaylovlari bor. B. hududida germanlarning bavar qabilasi yaşagan. 1070—1180 y.lar B.da velf qabilasi hukmronlik qilgan. 1180— 1918 y.lar Vittelsbaxlar sulolasi idora qilgan. 1806 y.dan qirollik va Reyn ittifoqi a'zosi. 1871 y.dan Germaniya imperiyasi tarkibida. 1945 y.dan Amerika okkupatsiya zonasi, 1949 y.dan esa GFR tarkibiy qismi.

B.— industrial-agrar r-n. Elektr energiyasining yarmini GESlar beradi. Uruşdan keyingi yillarda neftni qayta işlaş (Ingolştadt, Nyoyştadt) va neft kimyosi sanoati bunyod etilgan (neft Marsel, Genuya, Triyest portlaridan quvurlar orqali keltiriladi). B. GFR alyuminiy mahsulotining 1/3 qismini beradi (Tyoging). Sanoatning yetakçi tarmoği maşinasozlik: elektrotexnika, (Myunxen, Nyurnberg, Erlangen), umumiy maşinasozlik (Augsburg, Aşaffenburg), transport maşinasozligi, jumladan avtomobilsozlik (Myunxen, Augsburg, Ingolştadt) va samolyotsozlik (Augsburg), aniq mexanika (Nyurnberg). Töqimaçilik (Xof, Augsburg) va tikuvçilik, oziq-ovqat sanoati ham muhim örin tutadi.

T. y. asosan elektrlaştirilgan. Avtomobil yöli köp, Dunay, Mayn daryolarida kema qatnaydi. B.da Bavariya FA (1759 y. taşkil etilgan) va 3 ta un-t bor.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

БАВАРИЯ — ГФР ери. Дунай ҳавзасида. Майд. 70,6 минг км2. Аҳолиси 11,4 млн. киши (1991). Маъмурий маркази — Мюнхен ш. Б. мамлакатнинг энг баланд тоғли қисмида. Мюнхенда июлнинг ўртача т-раси 17’, йилига 935 мм ёғин ёғади. Дарёлари Дунай ҳавзасига мансуб, кўл кўп. Ҳудудининг 1/3 қисми ўрмон б-н банд; тоғ яйловлари бор. Б. ҳудудида германларнинг бавар қабиласи яшаган. 1070—1180 й.лар Б.да вельф қабиласи ҳукмронлик қилган. 1180— 1918 й.лар Виттельсбахлар сулоласи идора қилган. 1806 й.дан қироллик ва Рейн иттифоқи аъзоси. 1871 й.дан Германия империяси таркибида. 1945 й.дан Америка оккупация зонаси, 1949 й.дан эса ГФР таркибий қисми.

Б.— индустриал-аграр р-н. Электр энергиясининг ярмини ГЭСлар беради. Урушдан кейинги йилларда нефтни қайта ишлаш (Ингольштадт, Нёйштадт) ва нефть кимёси саноати бунёд этилган (нефть Марсель, Генуя, Триест портларидан қувурлар орқали келтирилади). Б. ГФР алюминий маҳсулотининг 1/3 қисмини беради (Тёгинг). Саноатнинг етакчи тармоғи машинасозлик: электротехника, (Мюнхен, Нюрнберг, Эрланген), умумий машинасозлик (Аугсбург, Ашаффенбург), транспорт машинасозлиги, жумладан автомобилсозлик (Мюнхен, Аугсбург, Ингольштадт) ва самолётсозлик (Аугсбург), аниқ механика (Нюрнберг). Тўқимачилик (Хоф, Аугсбург) ва тикувчилик, озиқ-овқат саноати ҳам муҳим ўрин тутади.

Т. й. асосан электрлаштирилган. Автомобиль йўли кўп, Дунай, Майн дарёларида кема қатнайди. Б.да Бавария ФА (1759 й. ташкил этилган) ва 3 та ун-т бор.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.