Bavariya
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bavariya (nemisça Bayern, rasmiy nomi — Bavariya Erkin davlati) — Germaniya Federativ Respublikasini taşkil etuvçi 16 yerdan biri, mamlakatning janubi-şarqida joylaşgan. Poytaxti va eng yirik şahri — Myunxen. ÖzME'ga köra, Bavariya Dunay havzasida yotadi va maydoni 70,6 ming km². Rusça Vikipediyaga köra, u maydoni böyiça Germaniyaning eng katta, aholisi böyiça esa ikkinçi yeri; 2015-yil oxirida bu yerda 12,8 milliondan ortiq kişi yaşagan. Ma'muriy jihatdan yetti okrugga bölinadi.1
Tabiati
13ÖzME Bavariyani mamlakatning eng baland toğli qismi deb tavsiflaydi. Rusça Vikipediyaga köra, hududda Germaniyaning uç yirik landşaft mintaqasi uçraşadi: janubdagi Bavariya Alp toğlari va ularning manzarali köllari, Dunaygaça çözilgan tepalikli Bavariya platosi hamda turli landşaftli Germaniya örta toğlari. Daryolarning aksariyati Dunay havzasiga mansub, şimoli-ğarbda Mayn daryosi oqadi; 1992-yilda Reyn va Dunay havzalari Reyn — Mayn — Dunay kanali orqali tutaştirilgan. Hududda köllar köp, taxminan uçdan bir qismini örmonlar egallaydi, toğlarda yaylovlar bor. ÖzME ma'lumotiça, Myunxenda iyulning örtaça harorati 17° atrofida, yillik yoğin 935 mm.
Tarixi
13ÖzME'ga köra, qadimda bu yerlarda german qabilalaridan biri — bavarlar yaşagan. 1070–1180-yillarda Bavariyani Velflar xonadoni, 1180-yildan 1918-yilgaça esa Vittelsbaxlar sulolasi boşqargan. 1806-yildan Bavariya qirollik maqomini olgan va Reyn ittifoqiga kirgan, 1871-yildan Germaniya imperiyasi tarkibida bölgan. Ikkinçi jahon uruşidan keyin, 1945-yilda, Amerika işğol zonasiga kiritilgan, 1949-yildan Germaniya Federativ Respublikasining tarkibiy qismi. Rusça Vikipediyaga köra, aholining asosini nemislarning uç etnik guruhi — bavarlar, frankonlar va şvablar taşkil qiladi.
Xöjaligi
13ÖzME Bavariyani sanoati va qişloq xöjaligi uyğun rivojlangan hudud deb ta'riflaydi. Elektr energiyasining katta qismi gidroelektr stansiyalarida işlab çiqariladi. Uruşdan keyin Ingolştadt va boşqa şaharlarda neftni qayta işlaş va neft kimyosi korxonalari qurilgan; xom neft Marsel, Genuya va Triyest portlaridan quvurlar orqali keltiriladi. Yetakçi tarmoq — maşinasozlik: elektrotexnika (Myunxen, Nyurnberg, Erlangen), avtomobilsozlik (Myunxen, Augsburg, Ingolştadt), samolyotsozlik (Augsburg) va aniq mexanika (Nyurnberg). Töqimaçilik, tikuvçilik va oziq-ovqat sanoati ham muhim örin tutadi.
Transport va ilm-fan
13Temir yöllarning köp qismi elektrlaştirilgan, avtomobil yöllari tarmoği ziç; Dunay va Mayn daryolarida kemalar qatnaydi. ÖzME'ga köra, Bavariyada 1759-yilda taşkil etilgan Bavariya Fanlar akademiyasi va bir neça universitet faoliyat körsatadi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bavariya // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4585 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABavariya. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4585
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4585
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Баварияru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 3–4-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 3–4-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.