Bayramxon
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 33–34-b. — ziyouz.com
Bayramxon (asl ismi Muhammad Bayramxon ibn Sayf Alibek) (? — 1561.1.2) — boburiylar davri siyosiy arboblaridan, şoir. Akbarjon otaliği (q. Otaliq). Turkmanlarning qora qöyunli uruğidan. Yoşligida Badaxşonda boburiylar xizmatiga kiradi. 1534 y. muhrdorlik mansabiga tayinlanadi. 1540 y. Şerşoh isyoni sababli Humoyun b-n Eronga ketadi va 1545 y. Humoyunning inilari Mirzo Askariy va Komronlardan Qandahor hamda Kobulni qaytarib oliş uçun qilingan uruşda qatnaşadi. B. şundan söng 10 yilça Qandahorda yaşaydi va badiiy ijod b-n şuğullanadi. 1555 y. «Xoni honon» (boş xon) unvoniga sazovor böladi. B. hajga ketayotib Gujarotning Patton degan joyiga yetganda lohani uruğidan bölmiş Muborakxon tomonidan öldirilib, dastlab Şayx Husomiddin maqbarasiga dafn etilgan, keyinçalik uning xoki Dehliga, 1563 y.da esa Maşhadga keltirilib, Imom Rizo maqbarasi yoniga qöyilgan. B.ning turkiy, forsiy tillardagi şe'rlaridan iborat devoni bizgaça yetib kelgan.
Q.: Otaliq
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БАЙРАМХОН (асл исми Муҳаммад Байрамхон ибн Сайф Алибек) (? — 1561.1.2) — бобурийлар даври сиёсий арбобларидан, шоир. Акбаржон оталиғи (қ. Оталиқ). Туркманларнинг қора қўюнли уруғидан. Ёшлигида Бадахшонда бобурийлар хизматига киради. 1534 й. муҳрдорлик мансабига тайинланади. 1540 й. Шершоҳ исёни сабабли Ҳумоюн б-н Эронга кетади ва 1545 й. Ҳумоюннинг инилари Мирзо Аскарий ва Комронлардан Қандаҳор ҳамда Кобулни қайтариб олиш учун қилинган урушда қатнашади. Б. шундан сўнг 10 йилча Қандаҳорда яшайди ва бадиий ижод б-н шуғулланади. 1555 й. «Хони ҳонон» (бош хон) унвонига сазовор бўлади. Б. ҳажга кетаётиб Гужаротнинг Паттон деган жойига етганда лоҳани уруғидан бўлмиш Муборакхон томонидан ўлдирилиб, дастлаб Шайх Ҳусомиддин мақбарасига дафн этилган, кейинчалик унинг хоки Деҳлига, 1563 й.да эса Машҳадга келтирилиб, Имом Ризо мақбараси ёнига қўйилган. Б.нинг туркий, форсий тиллардаги шеърларидан иборат девони бизгача етиб келган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.