Bepuştlik

Bepuştlik BEPUŞTLIK, tuğmaslik, tuğdira olmaslik — voyaga yetgan organizmning nayel (avlod) qoldirişga ojizligi. Odamda — bir maromda (normal) jinsiy hayot keçirib, böyida bölişdan saqlaniş vositalari (kontratsepiiya)dan foydalanmay, kamida 2 yil birga turib farzand körmaslik B. hisoblanadi. B. erkaklarda ham, ayollarda ğam uçraydi. Erkaklardagi B. — tuğdira olmaslikka jinsiy a'zolarning tuğma nuqsoni (q. Kriptorxizm), yalliglaniş kasalliklari yoki ularning şikastlanişi (q. Orxit, Epididimit), jinsiy maylning sustligi, şuningdek endokrin sistema faoliyatining özgarişi, uruğ suyuuşgi (sperma)da spermatozoidlar (jinsiy hujayralar) bölmasligi yoki ularning uruğlantira oliş xususiyatining yöqligi sabab böladi. Ayollardagi B. — tuğmaslikka baçadon, tuxum yöllari, tuxumdon va naylarning yalliğlanişi, sözak, jinsiy a'zolar sili; içki sekretsiya bezlari (tuxumdon, kalqonsimon bez, buirak usti bezi va b.) faoliyatining buzilişi, baloğatga yetiş davrida infeksion kasalliklar b-n oğriş natijasida markaziy nerv sistemasida röy bergan jiddiy özgarişlar, jinsiy a'zolarning yetilmay qolişi — infantilizm sabab bölişi mumkin. Yalliğlanişi tufayli baçadon naylarining bitib qolişi, teşigining juda torayib ketişi sababli ayol tuxum hujayrasi erkak jinsiy hujayrasi (spermatozoid) b-n uçraşa va uruglana olmaydi yoki uruglangan tuxum hujayraning baçadonga utişi kiyinlaşadi. B.da erxotin tibbiy körikdan ötkaziladi. B.ni iloji boriça barvaqt aniqlab, sabablari bartaraf qilinsa yaxşi natijaga erişiş mumkin. B.ni vraç davolaydi. Yalliğlaniş jarayoni b-n boğliq bölgan B.da fizioterapiya va kurortlarda davolaniş ayn iksa muhim. Endokrin sistemasidagi özgarişlar tufayli B. röy berganda fizioterapiya, kurortlarda davolaniş b-n birga gormonal dori-darmonlar ham buyuriladi. B.ning oldini olişda jinsiy a'zolarning yalliglaniş kasalliklarini öz vaqtida aniqlab davolaş, abortga yöl quymaslik, şaxsiy va jinsiy ozodalik tartiblariga katiy amal qiliş lozim.