Kriptorxizm
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 711–712-b. — ziyouz.com
Kriptorxizm (kripto... va yun. orhis — moyak, tuxum) — yorğoqda bitta (monorxizm) yoki ikkala moyakning bölmasligi; embrional rivojlaniş anomaliyasi. Homila xromosomalari patologiyasi, ona va homiladagi gormonal yetişmovçilik, çov kanali nuqsonlari va b. omillar moyakning qorin pardasi orqasidagi böşlikdan yorğoqqa tuşmay qolişiga sabab böladi. Hopmal holatda moyaklar homilaning 8—9 oyligida qorin böşliğidan yorğoqqa tuşadi, anomaliyada esa moyak yerğoqdagi normal örniga tuşmay qoladi. Ba'zan moyak qorin böşliğida yoki çov kanalida töxtab qoladi yoki notöğri töşadi, bunda çov kanalidan çiqib, yönalişini özgartiradi va çov, son sohasida yoki oldida, yo oralikda teri ostidajoylaşadi. Gohida moyaklarning yorğoqqa tuşişi çözilib ketib, bola 10—13 yoşga kirganida tugaydi. Bolada ikki yoklama K bölsa yoki tuğma ikkala moyagi bölmasa, keyinçalik bepuşt bölib qoladi (q. Bepuştlik). K. bir yoki ikki tomonlama, şuningdek, alohida kasallik yoki bir qator endokrin kasalliklar belgisi bölişi mumkin.
Q.: Bepuştlik
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРИПТОРХИЗМ (крипто... ва юн. orhis — мояк, тухум) — ёрғоқда битта (монорхизм) ёки иккала моякнинг бўлмаслиги; эмбрионал ривожланиш аномалияси. Ҳомила хромосомалари патологияси, она ва ҳомиладаги гормонал етишмовчилик, чов канали нуқсонлари ва б. омиллар моякнинг қорин пардаси орқасидаги бўшликдан ёрғоққа тушмай қолишига сабаб бўлади. Hopмал ҳолатда мояклар ҳомиланинг 8—9 ойлигида қорин бўшлиғидан ёрғоққа тушади, аномалияда эса мояк ерғоқдаги нормал ўрнига тушмай қолади. Баъзан мояк қорин бўшлиғида ёки чов каналида тўхтаб қолади ёки нотўғри тўшади, бунда чов каналидан чиқиб, йўналишини ўзгартиради ва чов, сон соҳасида ёки олдида, ё ораликда тери остидажойлашади. Гоҳида моякларнинг ёрғоққа тушиши чўзилиб кетиб, бола 10—13 ёшга кирганида тугайди. Болада икки ёклама К бўлса ёки туғма иккала мояги бўлмаса, кейинчалик бепушт бўлиб қолади (қ. Бепуштлик). К. бир ёки икки томонлама, шунингдек, алоҳида касаллик ёки бир қатор эндокрин касалликлар белгиси бўлиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.