Beruniy
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 271-b. — ziyouz.com
Beruniy BERUNIY, 1957 y. gaça Şabboz (Şayx Abbos Vali)—Qoraqalpoğiston Respublikasidagi şahar (1962 y.dan), Beruniy tumani markazi. Amudaryoning öng sohilidagi Urganç t. y. stansiyasidan 20 km şim.şarqda. Iqlimi keskin kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi —15*, —20°, iyulniki 38°. Aholisi 51 ming kişi (2000). B. qadimiy Xorazmning poytaxti bölgan va öşa davrlarda Kot deb atalgan. 1957 y. şaharga şu yerda tuğilib ösgan olim va mutafakkir Abu Rayhon Beruniy nomi berildi. Beruniy 990 y.larda şaharda astronomik kuzatişlar olib borgan. B. Respublikaning muhim sanoat markazlaridan. Şaharda yoğekspeller, ğişt, asfalt, paxta tozalaş z-dlari, bosmaxona, maişiy xizmat körsatiş k-ti bor. 1969 y. 13 martda Amudaryo suvining toşişi natijasida şahardagi bir qança binolar jiddiy zarar kördi. Lekin tez fursatda şahar qayta tiklandi. Keyingi yillarda şahar çegarasi kengaydi, yangi mavze, köçalar bunyod etiddi. B. boşqa tumanlar b-n Qoraqalpoğiston avtomagistrali va Amudaryodagi Çaliş pristani orqali boğlangan. B.dan Nukus, Törtköl va b. şaharlarga samolyot va avtobuslar qatnaydi. B.da 14 umumiy ta'lim maktabi, musiqa va sport maktablari, 8 ommaviy kutubxona, 2 klub, madaniyat uyi, muzey, 7 kasalxona bor (2000).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕРУНИЙ, 1957 й. гача Шаббоз (Шайх Аббос Вали)—Қорақалпоғистон Республикасидаги шаҳар (1962 й.дан), Беруний тумани маркази. Амударёнинг ўнг соҳилидаги Урганч т. й. станциясидан 20 км шим.шарқда. Иқлими кескин континентал. Янв.нинг ўртача т-раси —15*, —20°, июлники 38°. Аҳолиси 51 минг киши (2000). Б. қадимий Хоразмнинг пойтахти бўлган ва ўша даврларда Кот деб аталган. 1957 й. шаҳарга шу ерда туғилиб ўсган олим ва мутафаккир Абу Райҳон Беруний номи берилди. Беруний 990 й.ларда шаҳарда астрономик кузатишлар олиб борган. Б. Республиканинг муҳим саноат марказларидан. Шаҳарда ёғэкспеллер, ғишт, асфальт, пахта тозалаш з-длари, босмахона, маиший хизмат кўрсатиш к-ти бор. 1969 й. 13 мартда Амударё сувининг тошиши натижасида шаҳардаги бир қанча бинолар жиддий зарар кўрди. Лекин тез фурсатда шаҳар қайта тикланди. Кейинги йилларда шаҳар чегараси кенгайди, янги мавзе, кўчалар бунёд этидди. Б. бошқа туманлар б-н Қорақалпоғистон автомагистрали ва Амударёдаги Чалиш пристани орқали боғланган. Б.дан Нукус, Тўрткўл ва б. шаҳарларга самолёт ва автобуслар қатнайди. Б.да 14 умумий таълим мактаби, мусиқа ва спорт мактаблари, 8 оммавий кутубхона, 2 клуб, маданият уйи, музей, 7 касалхона бор (2000).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.