«Besuyak»
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 276-b. — ziyouz.com
«Besuyak» — 1) özbek xalq sirk san'ati janrlaridan. 18—19-a.larda taraqqiy topgan; 2) tanani egibbukiş maşqining ustasi, muallaqçi. 19-a. oxiri—20-a. boşida Solih Pölatov, Mirbuva, Nosir Niyozmat kabi yirik «B.»lar ötgan. Hamdamxon baçça, Dakanxon, Jöraça singari taniqli raqkrs(a)lar ham «B», bölişgan. «B», orqaga egilib boşni oyoqlar orasidan oldinga çiqarib oliş, oyoklarni yozib, «köprik» böliş, kalla, tana, qöl va oyoqlarni navbatmanavbat halqalar orasidan ötkaziş, orqaga egilib, kipriklari b-n yerdagi kumuş tangani oliş, oyoqyaarni böyinda çalkaştirib, qöl b-n yuriş kabi murakkab akrobatik şakllarni mohirona bajaradi. «B», tomoşalari bozor maydoni, sayilgoh va töyxonalarda kiçik şolça ustida surnay yoki doira jörnavozligida körsatilgan. Keyinçalik «B».lar an'anasini akauka Rahmon va Parzin Abduxalilovlar, Karim Zarifov, Rasuljon Rahmonov va b. davom ettirdilar. «B».ning ayrim şakllari hozirgi özbek sirki tomoşalarida ham uçraydi. Yana q. Akrobatika.
Q.: Akrobatika
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«БЕСУЯК» — 1) ўзбек халқ цирк санъати жанрларидан. 18—19-а.ларда тараққий топган; 2) танани эгиббукиш машқининг устаси, муаллақчи. 19-а. охири—20-а. бошида Солиҳ Пўлатов, Мирбува, Носир Ниёзмат каби йирик «Б.»лар ўтган. Ҳамдамхон бачча, Даканхон, Жўрача сингари таниқли рақкрс(а)лар ҳам «Б», бўлишган. «Б», орқага эгилиб бошни оёқлар орасидан олдинга чиқариб олиш, оёкларни ёзиб, «кўприк» бўлиш, калла, тана, қўл ва оёқларни навбатманавбат ҳалқалар орасидан ўтказиш, орқага эгилиб, киприклари б-н ердаги кумуш тангани олиш, оёқяарни бўйинда чалкаштириб, қўл б-н юриш каби мураккаб акробатик шаклларни моҳирона бажаради. «Б», томошалари бозор майдони, сайилгоҳ ва тўйхоналарда кичик шолча устида сурнай ёки доира жўрнавозлигида кўрсатилган. Кейинчалик «Б».лар анъанасини акаука Раҳмон ва Парзин Абдухалиловлар, Карим Зарифов, Расулжон Раҳмонов ва б. давом эттирдилар. «Б».нинг айрим шакллари ҳозирги ўзбек цирки томошаларида ҳам учрайди. Яна қ. Акробатика.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.