Betaraflik
Manba: ÖzME, 1-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 279-b. — ziyouz.com
Betaraflik BETARAFLIK, neytralitet (nem. Neutralitet, lot. Neuter—u ham, bu ham emas)—1) ikki va undan ortiq tomonlarning nizo va tortişuvlariga aralaşmaslik; 2) davlatning uruşda va harbiysiyosiy ittifoqlarda qatnaşmaslik siyosati va öziga xos huquqiy maqomi. B.ning quyidagi turlari mavjud: eventual B. (uruş vaqtida)—davlatning bironbir uruşda katnaşmasligi; doimiy B. (Şveysariya, 1825 y. va Avstriya, 1955 y.dan)— davlatning heç qaçon uruşni keltirib çiqaruvçi siyosat olib bormasligi; şartnomaviy B.; an'anaviy B. (uzoq vaqt davomida Şvetsiya amal qilayotgan B. siyosati); ijobiy B.—2-jahon uruşidan keyingi yillarda rivojlanayotgan mustaqil davlatlarning harbiy va siyosiy ittifoqlarga qöşilmaslik siyosati. Bironbir davlatga harbiy hujum qilingan holatda ular BMT Ustaviga muvofiq yakka yoki jamoa bölib, özini himoya qiliş huquqiga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БЕТАРАФЛИК, нейтралитет (нем. Neutralitet, лот. Neuter—у ҳам, бу ҳам эмас)—1) икки ва ундан ортиқ томонларнинг низо ва тортишувларига аралашмаслик; 2) давлатнинг урушда ва ҳарбийсиёсий иттифоқларда қатнашмаслик сиёсати ва ўзига хос ҳуқуқий мақоми. Б.нинг қуйидаги турлари мавжуд: эвентуал Б. (уруш вақтида)—давлатнинг биронбир урушда катнашмаслиги; доимий Б. (Швейцария, 1825 й. ва Австрия, 1955 й.дан)— давлатнинг ҳеч қачон урушни келтириб чиқарувчи сиёсат олиб бормаслиги; шартномавий Б.; анъанавий Б. (узоқ вақт давомида Швеция амал қилаётган Б. сиёсати); ижобий Б.—2-жаҳон урушидан кейинги йилларда ривожланаётган мустақил давлатларнинг ҳарбий ва сиёсий иттифоқларга қўшилмаслик сиёсати. Биронбир давлатга ҳарбий ҳужум қилинган ҳолатда улар БМТ Уставига мувофиқ якка ёки жамоа бўлиб, ўзини ҳимоя қилиш ҳуқуқига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.