Biologik progress

Biologik progress — muayyan guruhga mansub organizmlarning yaşaş uçun kuraşdagi muvaffaqiyati. B. p. muayyan taksonga mansub organizmlar sonining ortişi, uning areali kengayişi, takson individlarining bir-biridan farq qiladigan yangi kiçik sistematik guruhlarga bölinib ketişi b-n belgilanadi (q. Biologik regress). B. p.ga olib boradigan yöllar (omillar)ni A. N. Seversov aniklab bergan. Birinçisi—morfofiziologik progress, ya'ni aromorfozdir. Aromorfoz natijasida hayvon organizmining tuzilişi va organlari funksiyalari murakkablaşadi, voyaga yetgan avlodlarning umumiy hayot faoliyati ajdodlar xayot faoliyatiga nisbatan yuqori darajaga kötariladi. Ikkinçisi — idioadaptatsiya, ya'ni muayyan çeklangan muhit şaroitiga moslanişdan iborat bölib, voyaga yetgan avlodlarning hayot faoliyati va tuzilişi ajdodlarga nisbatan yuqoriga kötarilmaydi, lekin tur individlari yaşaş şaroitlariga yaxşi moslaşgan böladi. Uçinçisi — senogenezlar, ya'ni hayvonlarning embrion va liçinka davrida moslanişi, bunday senogenezlar natijasida voyaga yetgan avlodlarning tuzilişi va hayot faoliyatida özgariş bölmaydi, lekin kelgusi böğinlarda organizmlar soni oşadi. Törtinçisi— umumiy degeneratsiya, ya'ni voyaga yetgan avlodlarning tuzilişi soddalaşuvi orqali sodir böladigan moslaşuvdan iborat (q. Progress).