Bionika

Bionika (yun. bion — hayot elementi, asl ma'nosi — yaşovçi)— biol. va kibernetikaning yanada mukammal texnik vositalar yoki qurilmalarni yaratiş maqsadida organizmlarning tuzilişi va hayot faoliyatini örganadigan bir yönalişi. B. 20-a.ning 2-yarmida şakllangan. Nerv sistemasida axborotning qayta işlaniş usuli, sezgi organlarining tuzilişi va işlaşi xususiyatlari, navigatsiya, oriyentatsiya va lokatsiya tamoyillari yoki odam va hayvonlarda sodir böladigan boşqa jarayonlar, şuningdek foydali iş koeffitsiyenta juda yuqori bölgan bioenergetik jarayonlar B.ning asosiy masalalaridir. Nerv sistemasi signallarni aniq va bexato qabul qilişi, işonçli, ixçam va energiyani tejab sarflaşi b-n elektron hisoblaş maşinalariga nisbatan katta afzallikka ega. Nerv sistemasi va sezgi a'zolarini örganiş «öylovçi» maşinalar, yoruğlik, harorat va elektr maydonini sezuvçi ixçam va öta sezgir datçiklar hamda harakatdagi jismni kuzatib boradigan asboblar yaratişda katta ahamiyatga ega. Hid biliş a'zosini örganiş esa havodagi yoki suvdagi hidli moddalarning eng kam miqdorini bilişga imkon beradigan qurilmalarni yaratişga yordam beradi. Hayvonlarda uçraydigan infrakizil nurlar, ultratovuş va haroratni sezuvçi retseptorlar asosida matn va sxemalarni öqiydigan va taniydigan, osselogrammalar va rentgenogrammalarni tahlil eta oladigan kurilmalar işlab çikilgan. Kuşlar, baliklar va b. hayvonlarning navigatsiya qobiliyatini örganiş navigatsiyada foydalaniladigan uskunalarni takomillaştirişga imkon beradi. Hayvonlarning morfologik tuzilişini örganiş esa texnik konstruksiyalarni barpo etişda yangi ğoyalar manbai hisoblanadi. Suvda tez suzadigan hayvonlarning terisini örganiş tez suzar kemalar, suyaklarning tuzilişini örganişdan olingan ma'lumotlar yengil va mustahkam konstruksiyalar yaratişga imkon berdi.