Boburiylar
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 431-b. — ziyouz.com
Boburiylar — Hindistonda (1526—1858) hukmronlik qilgan sulola. Temuriylarlzm Zahiriddin Muhammad Bobur asos solgan. Çet ellarda, mamlakatimizda, hatto Hindistonda ham Boburni va uning avlodlarini «buyuk möğullar» deb ataş odat bölib qolgan. «Buyuk möğullar» degan ibora Çingizxon va undan keyingi möğul qoonlari (Öqtoy qoon, Guyuk qoon, Munka qoon)ga taalluqli bölib, B. aslida Bobur avlodlaridir. Ular tarixiy hujjatlarda özlarini «boburiy mirzolar» deb yuritişgan. V. V. Bartold dunyoda tarqalgan «buyuk möğullar» iborasining xato ekanligini körsatib, «Yevropaliklar Temurni va uning öğillari hamda nabiralarini möğullardan tarqalgan deb hisoblab, (Bobur) saltanati uçun «buyuk möğullar» degan nom töqidilar», deb yozadi. Bu ibora esa Yevropadan Hindistonga «köçib» kelib, hindlar orasiga inglizça kitoblar vositasi b-n tarqalgandir. Sönggi yillarda «buyuk möğullar» degan xato ibora örniga «boburiylar» iborasi qöllanila boşladiki, bu ibora tarixiy haqiqatni töğri aks ettiradi. B. Hindistonda 332 y. hukmronlik qildilar. B.ning vakillari: Zahiriddin Muhammad Bobur (1526—30), Humoyun (1530-39; 1555-56), Akbar ( 1556- 1605), Jahongirşoh (1605—27), Şoh Jahon (1627-58), Avrangzeb Olamgir (1658—1707), Bahodirşoh I (1707-12), Jahondorşoh (1712—13), Farrux Siyar (1713-19), Muhammadşoh (1719-48), Ahmadşoh (1748—54), Olamgir II (1754- 59), Şoh Olam II (1759-1806), Akbar II (1806—37), Bahodirşoh II (1837-58).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОБУРИЙЛАР — Ҳиндистонда (1526—1858) ҳукмронлик қилган сулола. Темурийларлзм Заҳириддин Муҳаммад Бобур асос солган. Чет элларда, мамлакатимизда, ҳатто Ҳиндистонда ҳам Бобурни ва унинг авлодларини «буюк мўғуллар» деб аташ одат бўлиб қолган. «Буюк мўғуллар» деган ибора Чингизхон ва ундан кейинги мўғул қоонлари (Ўқтой қоон, Гуюк қоон, Мунка қоон)га тааллуқли бўлиб, Б. аслида Бобур авлодларидир. Улар тарихий ҳужжатларда ўзларини «бобурий мирзолар» деб юритишган. В. В. Бартольд дунёда тарқалган «буюк мўғуллар» иборасининг хато эканлигини кўрсатиб, «Европаликлар Темурни ва унинг ўғиллари ҳамда набираларини мўғуллардан тарқалган деб ҳисоблаб, (Бобур) салтанати учун «буюк мўғуллар» деган ном тўқидилар», деб ёзади. Бу ибора эса Европадан Ҳиндистонга «кўчиб» келиб, ҳиндлар орасига инглизча китоблар воситаси б-н тарқалгандир. Сўнгги йилларда «буюк мўғуллар» деган хато ибора ўрнига «бобурийлар» ибораси қўлланила бошладики, бу ибора тарихий ҳақиқатни тўғри акс эттиради. Б. Ҳиндистонда 332 й. ҳукмронлик қилдилар. Б.нинг вакиллари: Заҳириддин Муҳаммад Бобур (1526—30), Ҳумоюн (1530-39; 1555-56), Акбар ( 1556- 1605), Жаҳонгиршоҳ (1605—27), Шоҳ Жаҳон (1627-58), Аврангзеб Оламгир (1658—1707), Баҳодиршоҳ I (1707-12), Жаҳондоршоҳ (1712—13), Фаррух Сияр (1713-19), Муҳаммадшоҳ (1719-48), Аҳмадшоҳ (1748—54), Оламгир II (1754- 59), Шоҳ Олам II (1759-1806), Акбар II (1806—37), Баҳодиршоҳ II (1837-58).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.