Bodibilding
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 442-b. — ziyouz.com
Bodibilding BODIBILDING, kulturizm (ing. BodyBuilding — tana tuzilişi) — sport turi; tana muşaklarini gantel, ştanga, toş va h.k. yordamida rivojlantiriş, uni çiroyli va baquvvat qilişga qaratilgan maşqlar tizimi. Bunday maşkdarga dastlab Yunoniston va qad. Rimda katta e'tibor berilgan. Misrda gavda muskullari çiroyli, kelişgan odamlargina fir'avn unvoniga munosib bölgan. Keyinçalik bu xildagi maşqlar köp mamlakatlarga tarqaldi. 19-a. oxirida Buyuk Britaniyada hoz. zamon kulturizmi (fransuzça culturisme, inglizça physical culture — gavda madaniyati) asoslari işlab çiqildi. 1901 y.dan erkaklar gavda gözalligi xalqaro konkurslari, 20-a. örtalaridan esa kulturizm böyiça har yili jahon çempionatlari ötkazila boşlandi. 1946 y. Xalqaro kulturizm (bodibilding) federatsiyasi (IFBB) taşkil qilindi. 170 dan ortiq davlat bu federatsiya a'zosi.
Özbekistonda B. 1960 y.lardan paydo böldi va dastlabki musobaqalar uyuştirildi. Ammo 80-y.larga kelib unga burjua sport turi sifatida salbiy baho berila boşlandi va unutib yuborildi. Mustaqillik yillarida jismoniy tarbiya va sportning barça turlari qatori B.ga ham e'tibor kuçaydi. B. işqibozlari köpaydi. B. böyiça turli körik va musobaqalar ötkazilmoqda. Daniil Plakida, Fuat Gimuş, Ruslan Murodasilov, Rustam Fotihov, Gennadiy Blajko, Ibrohim Bekboyev taniqli B.çilardir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОДИБИЛДИНГ, культуризм (инг. BodyBuilding — тана тузилиши) — спорт тури; тана мушакларини гантель, штанга, тош ва ҳ.к. ёрдамида ривожлантириш, уни чиройли ва бақувват қилишга қаратилган машқлар тизими. Бундай машкдарга дастлаб Юнонистон ва қад. Римда катта эътибор берилган. Мисрда гавда мускуллари чиройли, келишган одамларгина фиръавн унвонига муносиб бўлган. Кейинчалик бу хилдаги машқлар кўп мамлакатларга тарқалди. 19-а. охирида Буюк Британияда ҳоз. замон культуризми (французча culturisme, инглизча physical culture — гавда маданияти) асослари ишлаб чиқилди. 1901 й.дан эркаклар гавда гўзаллиги халқаро конкурслари, 20-а. ўрталаридан эса культуризм бўйича ҳар йили жаҳон чемпионатлари ўтказила бошланди. 1946 й. Халқаро культуризм (бодибилдинг) федерацияси (IFBB) ташкил қилинди. 170 дан ортиқ давлат бу федерация аъзоси.
Ўзбекистонда Б. 1960 й.лардан пайдо бўлди ва дастлабки мусобақалар уюштирилди. Аммо 80-й.ларга келиб унга буржуа спорт тури сифатида салбий баҳо берила бошланди ва унутиб юборилди. Мустақиллик йилларида жисмоний тарбия ва спортнинг барча турлари қатори Б.га ҳам эътибор кучайди. Б. ишқибозлари кўпайди. Б. бўйича турли кўрик ва мусобақалар ўтказилмоқда. Даниил Плакида, Фуат Гимуш, Руслан Муродасилов, Рустам Фотиҳов, Геннадий Блажко, Иброҳим Бекбоев таниқли Б.чилардир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.