Boş körsatkiçi
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 579-b. — ziyouz.com
Boş körsatkiçi — antropologiyada qöllaniladigan körsatkiç; boş kengligining uzunligiga nisbati (foiz hisobida yuritiladi). Agar B. k. 75,9 gaça bölsa — uzun boş (dolixotsefal), 76,0 dan 80,9 gaça bölsa — örta boş (mezotsefal), 81,0 dan katta bölsa — dumaloq boş (braxitsefal), deb ataladi. B. k. ni şved anatomi A. Retsius (1842 y.da) taklif qilgan. Ötgan asrning 60—70-y.larida antropologiyada B. k. özgarmas irqiy belgi degan notöğri qaraş hukm surgan edi. 19-a.da rus antropologi A. P. Bogdanov boş suyagi tananing boşqa qismlari kabi davriy özgaruvçanlikka ega ekanligini va mayda, ikkinçi darajali irklarni yoki lokal irklarni bir-biridan ajratişda taksonomik (tasniflaş, sistemalaş) ahamiyatga ega ekanligini aniqlab berdi (yana q. Antropometriya).
Q.: Antropometriya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БОШ КЎРСАТКИЧИ — антропологияда қўлланиладиган кўрсаткич; бош кенглигининг узунлигига нисбати (фоиз ҳисобида юритилади). Агар Б. к. 75,9 гача бўлса — узун бош (долихоцефал), 76,0 дан 80,9 гача бўлса — ўрта бош (мезоцефал), 81,0 дан катта бўлса — думалоқ бош (брахицефал), деб аталади. Б. к. ни швед анатоми А. Ретциус (1842 й.да) таклиф қилган. Ўтган асрнинг 60—70-й.ларида антропологияда Б. к. ўзгармас ирқий белги деган нотўғри қараш ҳукм сурган эди. 19-а.да рус антропологи А. П. Богданов бош суяги тананинг бошқа қисмлари каби даврий ўзгарувчанликка эга эканлигини ва майда, иккинчи даражали иркларни ёки локал иркларни бир-биридан ажратишда таксономик (таснифлаш, системалаш) аҳамиятга эга эканлигини аниқлаб берди (яна қ. Антропометрия).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.