Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Bulğor tili

    Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 697-b. — ziyouz.com

    Bulğor tili — qad. bulğor xalqining tili. Aholisi turkiy qabilalar uyuşmasidan iborat bölgan Bulğor davlati hoz. Volga va Kama daryolarining böylarida 10-a.da vujudga kelgan. Bu davlat inqirozga uçragandan keyin qabila va xalqlarning Bulğor ittifoqi tarqalib ketgan. Bu til töğrisida vizantiyalik, yevropalik, arman va arab sayyohlarining xotiralarida, şuningdek qabr toşlarida saqlangan ma'lumotlar, kişi va joy nomlari asosida fikr yuritiş mumkin. Bular B.t.ning ba'zi xususiyatlarini aniqlaşga imkon beradi. Mac, qad. turkiy tillardan «z» örnida «r», «ş» örnida «l» mavjudligi b-n farq qilgap: kyor — kuz; xyol — qiş. B.t. qad. tillardan hazar, hoz. tillardan çuvaş tiliga yaqin turadi. Bu 3 til birgalikda turkiy tillarning bulğor guruhini taşkil qiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    БУЛҒОР ТИЛИ — қад. булғор халқининг тили. Аҳолиси туркий қабилалар уюшмасидан иборат бўлган Булғор давлати ҳоз. Волга ва Кама дарёларининг бўйларида 10-а.да вужудга келган. Бу давлат инқирозга учрагандан кейин қабила ва халқларнинг Булғор иттифоқи тарқалиб кетган. Бу тил тўғрисида византиялик, европалик, арман ва араб сайёҳларининг хотираларида, шунингдек қабр тошларида сақланган маълумотлар, киши ва жой номлари асосида фикр юритиш мумкин. Булар Б.т.нинг баъзи хусусиятларини аниқлашга имкон беради. Mac, қад. туркий тиллардан «з» ўрнида «р», «ш» ўрнида «л» мавжудлиги б-н фарқ қилгап: кёр — куз; хёл — қиш. Б.т. қад. тиллардан ҳазар, ҳоз. тиллардан чуваш тилига яқин туради. Бу 3 тил биргаликда туркий тилларнинг булғор гуруҳини ташкил қилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.