Çegara qöşinlari
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 41-b. — ziyouz.com
Çegara qöşinlari (ba'zi davlat larda çegara qöriqçilari, çegara soqçilari) — davlatning quruqlikdagi, dengiz va daryo (köl)dagi çegaralarini himoya qilişga möljallangan qöşinlar. Ç.q. davlatlar va ular orasida çegara ayiriş yuzaga kelgan qad. davrlardayoq ma'lum şaklda mavjud bölgan. Ba'zi davlatlar uz çegaralarida mudofaa devorlari barpo etgan (q. Buyuk Xitoy devori, Kanpir devor va b.). Mazkur mudofaa devorlarining xar joyxdr joyida qöşin (çegara garnizoni) turadigan qörğonlar qurilgan. Bu qöşinlar viloyat darvozalarini qörikdaş, inşootlarni kuzatiş, duşman hujum qilgan takdirda mamlakat içkarisiga bu haqda xabar beriş singari vazifalarni bajarganlar. Özbekiston Respublikasida Ç.q. mamlakat çegarasining daxleizligini ta'minlaydi, davlat çegarasining qonunsiz buzilişiga qarşi kuraşadi. Ç.q. zamonaviy harbiy texnika vositalari bilan qurollantirilgan. Ç.q.ni, asosan, çegaraçilar harbiy öquv yurtlari zobit kadrlar bilan ta'minlab turadi. Ç.q.ga Özbekiston Respublikasi davlat çegaralarini himoya qiliş qömitasi mutasaddilik qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЕГАРА ҚЎШИНЛАРИ (баъзи давлат ларда чегара қўриқчилари, чегара соқчилари) — давлатнинг қуруқликдаги, денгиз ва дарё (кўл)даги чегараларини ҳимоя қилишга мўлжалланган қўшинлар. Ч.қ. давлатлар ва улар орасида чегара айириш юзага келган қад. даврлардаёқ маълум шаклда мавжуд бўлган. Баъзи давлатлар уз чегараларида мудофаа деворлари барпо этган (қ. Буюк Хитой девори, Канпир девор ва б.). Мазкур мудофаа деворларининг хар жойхдр жойида қўшин (чегара гарнизони) турадиган қўрғонлар қурилган. Бу қўшинлар вилоят дарвозаларини қўрикдаш, иншоотларни кузатиш, душман ҳужум қилган такдирда мамлакат ичкарисига бу ҳақда хабар бериш сингари вазифаларни бажарганлар. Ўзбекистон Республикасида Ч.қ. мамлакат чегарасининг дахлеизлигини таъминлайди, давлат чегарасининг қонунсиз бузилишига қарши курашади. Ч.қ. замонавий ҳарбий техника воситалари билан қуроллантирилган. Ч.қ.ни, асосан, чегарачилар ҳарбий ўқув юртлари зобит кадрлар билан таъминлаб туради. Ч.қ.га Ўзбекистон Республикаси давлат чегараларини ҳимоя қилиш қўмитаси мутасаддилик қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.