Çekka nuqta
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 44-b. — ziyouz.com
Çekka nuqta — işlab turgan porşenli maşina silindrida porşenning öz harakat yönalişini özgartiradigan eng çekka holati. Porşenning tirsakli val (krivoşip) dan eng uzoqlaştan holati yuqori Ç.n. (YUÇN), unga eng yaqinlaşgan holati pastki Ç.n. (PÇN) deb ataladi. Porşen Ç.n.da turganida uning tezligi nolga teng böladi. Porşen YUÇN bilan PÇN orasida ötadigan masofa porşen yöli deb ataladi. Porşen YUÇN dan PÇN ga siljiganda silindrda hosil böladigan böşliqqa silindrning iş hajmi deyiladi. Porşen YUÇN da turganida uning ustida eng kiçik böşliq qoladi. Ana şu böşliq yonilği yoniş kamerasining hajmi deb ataladi (q. Içki yonuv dvigateli).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЕККА НУҚТА — ишлаб турган поршенли машина цилиндрида поршеннинг ўз ҳаракат йўналишини ўзгартирадиган энг чекка ҳолати. Поршеннинг тирсакли вал (кривошип) дан энг узоқлаштан ҳолати юқори Ч.н. (ЮЧН), унга энг яқинлашган ҳолати пастки Ч.н. (ПЧН) деб аталади. Поршень Ч.н.да турганида унинг тезлиги нолга тенг бўлади. Поршень ЮЧН билан ПЧН орасида ўтадиган масофа поршень йўли деб аталади. Поршень ЮЧН дан ПЧН га силжиганда цилиндрда ҳосил бўладиган бўшлиққа цилиндрнинг иш ҳажми дейилади. Поршень ЮЧН да турганида унинг устида энг кичик бўшлиқ қолади. Ана шу бўшлиқ ёнилғи ёниш камерасининг ҳажми деб аталади (қ. Ички ёнув двигатели).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.