Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Çiniqtiriş

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 107-b. — ziyouz.com

    Çiniqtiriş 1) texnikada — yangi işlab çiqarilgan maşinalar (avtomobil, traktor, tramvay, trolleybus, samolyot, t.y. sostavi, stanoklar va b.)ni dastlab muayyan maromda (rejimda) işlatib, astasekin ravon işlaydigan holga keltiriş. Mas, avtomobilni meyoriy (pasportda körsatilgan) tezlikda hayday boşlaşdan oldin muayyan pastroq tezlikda haydab yuriş kerak böladi. Şunda uning birbiriga işqalanib moslaşuvçi detallari (mas, dvigatelining silindri bilan porşeni) muddatidan oldin yeyilib ketmaydi, ravon işlaydigan böladi. Samolyot va vertolyotni sinovçi uçuvçilar çiniqtiradi. T.y. sostavi ham oldiniga yölovçilarsiz haydab sinab köriladi; 2) tibbiyotda — organizmning taşqi muhitning noqulay şaroitlariga çidamliligini oşiriş, şartli refleks omillarini kuçaytiriş uçun bajariladigan muolajalar majmui (q. Organizmni çiniqtiriş).

    Q.: Organizmni çiniqtiriş

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЧИНИҚТИРИШ 1) техникада — янги ишлаб чиқарилган машиналар (автомобиль, трактор, трамвай, троллейбус, самолёт, т.й. состави, станоклар ва б.)ни дастлаб муайян маромда (режимда) ишлатиб, астасекин равон ишлайдиган ҳолга келтириш. Маc, автомобилни меъёрий (паспортда кўрсатилган) тезликда ҳайдай бошлашдан олдин муайян пастроқ тезликда ҳайдаб юриш керак бўлади. Шунда унинг бирбирига ишқаланиб мослашувчи деталлари (маc, двигателининг цилиндри билан поршени) муддатидан олдин ейилиб кетмайди, равон ишлайдиган бўлади. Самолёт ва вертолётни синовчи учувчилар чиниқтиради. Т.й. состави ҳам олдинига йўловчиларсиз ҳайдаб синаб кўрилади; 2) тиббиётда — организмнинг ташқи муҳитнинг ноқулай шароитларига чидамлилигини ошириш, шартли рефлекс омилларини кучайтириш учун бажариладиган муолажалар мажмуи (қ. Организмни чиниқтириш).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.