Çöngara-Ğalça gazneft koni
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 184–185-b. — ziyouz.com
Çöngara-Ğalça gazneft koni — Farğona viloyati Rişton tumanidagi kon. Qöqon ş.dan 35 km jan. da, Olay toğlarining toğ oldi qiyaliklaridagi Ğalça, Çöngara, Şim. Söx antiklinallarida joylaşgan. 1949 y.da oçilgan. 1950 y.dan foydalanişga togapirilgan. Kon Çöngara va Ğalça strukturalarining şarkiy periklinal botikligida joylaşgan. Çöngara antiklinal strukturasi kiçik bölib, baqgriyasöx yotqiziklari böyiça uz. 6 km, eni 1,3 km, asimmetrik tuzilişga ega, kenglik böyiça çözilgan. Ğalça strukturasi Çöngara strukturasiga nisbatan jan.roqsa joylaşgan bölib, subkenglik böyiça çözilgan gumbazi yassi va keng. Konda jami 118 ta burği quduği kazilgan bölib, paleozoy, mezozoy va kaynozoy yotkiziklarini oçgan. 1958—60 ylarda Çöngara va Ğalça maydonlaridagi (4gorizont) neft uyumi yaxlit ekanligi ma'lum böldi.
Konda sanoat miqyosida neft 4gorizontda litologik tösilgan uyumda, gaz 5 va 7gorizontlardagi uyumlarda mujassamlaşgan. 4gorizont mergel, angidrit, gillar bilan almaşinib keladigan ohaktoşlardan tarkib topgan. Ular ostidagi mayda zarrali qumtoşlar ayrim joylarda qiyiqlanib, alevrolit yoki gil bilan almaşinib keladi. Neft va gaz uyumlari aynan şu joyda qumtoşlarning litologik qiyiqlangan zonalarida joylaşgan. 5gorizont paleogen davrining turkiston, 7olay qatlarining yuqori qismidagi gil jinslar içida ajratilgan, asosan, ohaktoşlardan va qisman mergel qatçalaridan tuzilgan. 5gorizont 340—420 m, 7gorizont 405—467 m çuqurlikda oçilgan. Hamma gorizont lardagi suvlar past darajada minerallaşgan bölib, kimyoviy tarkibiga köra, gidrokarbonatnatriyli va sulfatnatriyli tipga mansub. Kon zaxirasiga köra, kiçik konlar toifasiga kiradi. Kondan hoz. vaqgda foydalanilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧЎНГАРА-ҒАЛЧА ГАЗНЕФТЬ КОНИ — Фарғона вилояти Риштон туманидаги кон. Қўқон ш.дан 35 км жан. да, Олай тоғларининг тоғ олди қияликларидаги Ғалча, Чўнгара, Шим. Сўх антиклиналларида жойлашган. 1949 й.да очилган. 1950 й.дан фойдаланишга тогапирилган. Кон Чўнгара ва Ғалча структураларининг шаркий периклиналь ботиклигида жойлашган. Чўнгара антиклиналь структураси кичик бўлиб, бақгриясўх ётқизиклари бўйича уз. 6 км, эни 1,3 км, асимметрик тузилишга эга, кенглик бўйича чўзилган. Ғалча структураси Чўнгара структурасига нисбатан жан.роқца жойлашган бўлиб, субкенглик бўйича чўзилган гумбази ясси ва кенг. Конда жами 118 та бурғи қудуғи казилган бўлиб, палеозой, мезозой ва кайнозой ёткизикларини очган. 1958—60 йларда Чўнгара ва Ғалча майдонларидаги (4горизонт) нефть уюми яхлит эканлиги маълум бўлди.
Конда саноат миқёсида нефть 4горизонтда литологик тўсилган уюмда, газ 5 ва 7горизонтлардаги уюмларда мужассамлашган. 4горизонт мергель, ангидрит, гиллар билан алмашиниб келадиган оҳактошлардан таркиб топган. Улар остидаги майда заррали қумтошлар айрим жойларда қийиқланиб, алевролит ёки гил билан алмашиниб келади. Нефть ва газ уюмлари айнан шу жойда қумтошларнинг литологик қийиқланган зоналарида жойлашган. 5горизонт палеоген даврининг туркистон, 7олай қатларининг юқори қисмидаги гил жинслар ичида ажратилган, асосан, оҳактошлардан ва қисман мергель қатчаларидан тузилган. 5горизонт 340—420 м, 7горизонт 405—467 м чуқурликда очилган. Ҳамма горизонт лардаги сувлар паст даражада минераллашган бўлиб, кимёвий таркибига кўра, гидрокарбонатнатрийли ва сульфатнатрийли типга мансуб. Кон захирасига кўра, кичик конлар тоифасига киради. Кондан ҳоз. вақгда фойдаланилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.