Dahyak
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 132-b. — ziyouz.com
Dahyak (fors— öndan bir) — 1) Buxoro amirligida vaqf yerlaridan olingan daromadning madrasa mullavaççalariga beriladigan qismi. Davlat yerlariga qöşib olingan vaqf yerlaridan ham D. ajratilgan. Bunday yerlar «vaqfi D.», D. oluvçi talabalar dahyakçilar deyilgan. D. oliş uçun Madrasa talabalari arab tili va şariat qoidalaridan imtihon topşirişlari lozim bölgan. D.ning 2 karrasi dudahyak yerlari deb atalgan; 2) Xiva xonligida soliq turi. D. çiğir b-n suğoriladigan yerlarda hosilning 1/10, ariq b-n suğoriladigan yerlarda 1/5 qismini taşkil qilar edi. Soliqsolişdagi bu tafovut çiğir quriş va dalaga çiğir b-n suv çiqarişning qiyinçiligiga boğliq bölgan (q. Uşr).
Q.: Uşr
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАҲЯК (форс— ўндан бир) — 1) Бухоро амирлигида вақф ерларидан олинган даромаднинг мадраса муллаваччаларига бериладиган қисми. Давлат ерларига қўшиб олинган вақф ерларидан ҳам Д. ажратилган. Бундай ерлар «вақфи Д.», Д. олувчи талабалар даҳякчилар дейилган. Д. олиш учун Мадраса талабалари араб тили ва шариат қоидаларидан имтиҳон топширишлари лозим бўлган. Д.нинг 2 карраси дудаҳяк ерлари деб аталган; 2) Хива хонлигида солиқ тури. Д. чиғир б-н суғориладиган ерларда ҳосилнинг 1/10, ариқ б-н суғориладиган ерларда 1/5 қисмини ташкил қилар эди. Солиқсолишдаги бу тафовут чиғир қуриш ва далага чиғир б-н сув чиқаришнинг қийинчилигига боғлиқ бўлган (қ. Ушр).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.