Daltonidlar va bertollid
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 62-b. — ziyouz.com
Daltonidlar va bertollid DALTONIDLAR VA BERTOLLIDlar — özgarmas tarkibli kimyoviy birikmalar (daltonidlar) b-n özgaruvçan tarkibli kimyoviy birikmalar (bertollidlar)ni ifodalaş uçun 1912— 14 y.larda N.S. Kurnakov kiritgan terminlar. «Daltonidlar» termini J. Dalton xotirasi uçun, «bertollidlar» termini esa K.L. Bertolle xotirasi uçun taklif etilgan. Odatdagi kimyoviy birikmalarning köpçiligi daltonidlardir; ularning tarkibi tarkib doimiyligi qonuniga va karrali nisbatlar qonuniga javob beradi. Metall tizimlarda, şuningdek, oksidlar, sulfidlar, karbidlar, gidridlar va b. örtasida bertollidlar hosil böliş hodisalari kaşf etilgan (q. Metallidlar, Fizik-kimyoviy analiz).
Q.: Metallidlar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАЛЬТОНИДЛАР ВА БЕРТОЛЛИДлар — ўзгармас таркибли кимёвий бирикмалар (дальтонидлар) б-н ўзгарувчан таркибли кимёвий бирикмалар (бертоллидлар)ни ифодалаш учун 1912— 14 й.ларда Н.С. Курнаков киритган терминлар. «Дальтонидлар» термини Ж. Дальтон хотираси учун, «бертоллидлар» термини эса К.Л. Бертолле хотираси учун таклиф этилган. Одатдаги кимёвий бирикмаларнинг кўпчилиги дальтонидлардир; уларнинг таркиби таркиб доимийлиги қонунига ва каррали нисбатлар қонунига жавоб беради. Металл тизимларда, шунингдек, оксидлар, сульфидлар, карбидлар, гидридлар ва б. ўртасида бертоллидлар ҳосил бўлиш ҳодисалари кашф этилган (қ. Металлидлар, Физик-кимёвий анализ).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.