Dandana
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 71-b. — ziyouz.com
Dandana (fors, dandon) — 1) qad. miskarlikda — mis bölaklarini bir-biriga ulaş usuli. Bölaklar birining kemtiklariga (tişlariga) ikkinçisining kemtiklari kiritilib jipslaştirilgan va kavşarlangan. Bu usul hozir ham qöllaniladi; 2) temirçilikda — (öçoq) ning dam çiqarib, metallni qizdiradigan joyi (Andijon, Marğilonda); 3) me'morlikda — ğiştlarni qirra qilib terib hosil qilinadigan bezak usuli, kungura. Bu usuldan hovuz va gulzor çekkalarini, binolarning yuqori qismlari (karnizlar) ni bezaşda foydalaniladi. Turar joylarda poygoh (oyoq kiyimlari yeçiladigan maxsus joy) ham D. usulida ğişt b-n atrofdan ajratilgan. Devorlar tepasidagi D. devorni qor-yomğirdan himoya qilgan; 4) dehqonçilikda — uzunasiga olinadigan ariqça (q. Jöyak). Tişli mola (sixmola) ham D. deb ataladi.
Q.: Jöyak
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАНДАНА (форс, дандон) — 1) қад. мискарликда — мис бўлакларини бир-бирига улаш усули. Бўлаклар бирининг кемтикларига (тишларига) иккинчисининг кемтиклари киритилиб жипслаштирилган ва кавшарланган. Бу усул ҳозир ҳам қўлланилади; 2) темирчиликда — (ўчоқ) нинг дам чиқариб, металлни қиздирадиган жойи (Андижон, Марғилонда); 3) меъморликда — ғиштларни қирра қилиб териб ҳосил қилинадиган безак усули, кунгура. Бу усулдан ҳовуз ва гулзор чеккаларини, биноларнинг юқори қисмлари (карнизлар) ни безашда фойдаланилади. Турар жойларда пойгоҳ (оёқ кийимлари ечиладиган махсус жой) ҳам Д. усулида ғишт б-н атрофдан ажратилган. Деворлар тепасидаги Д. деворни қор-ёмғирдан ҳимоя қилган; 4) деҳқончиликда — узунасига олинадиган ариқча (қ. Жўяк). Тишли мола (сихмола) ҳам Д. деб аталади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.