Darakçi
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 83-b. — ziyouz.com
Darakçi — qad. Şarq davlatlari armiyalarida maxsus topşiriklarni ado etadigan va turli xabarlarni yetkazib turadigan şaxs, razvedkaçi. D.lar savdogar, qalandar, tuyakaş qiyofasida uzoq ölkalarga borib, çet mamlakatlarning harbiy kudrati, uruşga tayyorgarligi, çet el ayğoqçilari, öz mamlakatidan qoçgan siyosiy aybdorlar haqida darak topib kelib, xukmdorlarga yetkazganlar. Ibn Arabşohning ta'kidlaşiça, Amir Temur D.lar xizmatidan juda unumli foydalangan. D.lar çor-atrofda bölayotgan hodisalardan Sohibkironni xabardor etganlar. Bozorlardagi narxnavolar, qişloq va şaharlardagi vaziyat haqida muttasil axborot yiqkanlar. Ğanim tomonga jönatilgan D.lar yovga tegişli yöl, söqmoq, notekis joylarning surati (çizmasi)ni keltirib, mudofaa istehkomlarining qaysi hudulda joylaşgani, ularning nomlari, hukmdorlari, laşkarboşilari, uluğlari, fozillari, boylari, kambağallari töğrisida batafsil ma'lumot b-n qaytganlar (yana q. Ayğoqçi, Ayyor, Bozargon).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАРАКЧИ — қад. Шарқ давлатлари армияларида махсус топширикларни адо этадиган ва турли хабарларни етказиб турадиган шахс, разведкачи. Д.лар савдогар, қаландар, туякаш қиёфасида узоқ ўлкаларга бориб, чет мамлакатларнинг ҳарбий кудрати, урушга тайёргарлиги, чет эл айғоқчилари, ўз мамлакатидан қочган сиёсий айбдорлар ҳақида дарак топиб келиб, хукмдорларга етказганлар. Ибн Арабшоҳнинг таъкидлашича, Амир Темур Д.лар хизматидан жуда унумли фойдаланган. Д.лар чор-атрофда бўлаётган ҳодисалардан Соҳибкиронни хабардор этганлар. Бозорлардаги нархнаволар, қишлоқ ва шаҳарлардаги вазият ҳақида муттасил ахборот йиқканлар. Ғаним томонга жўнатилган Д.лар ёвга тегишли йўл, сўқмоқ, нотекис жойларнинг сурати (чизмаси)ни келтириб, мудофаа истеҳкомларининг қайси ҳудулда жойлашгани, уларнинг номлари, ҳукмдорлари, лашкарбошилари, улуғлари, фозиллари, бойлари, камбағаллари тўғрисида батафсил маълумот б-н қайтганлар (яна қ. Айғоқчи, Айёр, Бозаргон).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.