Davlat obligatsiyalari
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26-b. — ziyouz.com
Davlat obligatsiyalari — davlat tomonidan çiqarilgan qimmatli qoğoz turi: D.o.ni sotib oluvçilar — aholi, firmalar, banklar va turli taşkilotlar investorlar hisoblanadi. Obligatsiyalarni sotişdan tuşgan pul davlatning daromadini taşkil etadi, ammo u davlatning qarziga ham aylanadi (q. Davlat karzi). D.o. muayyan muddatlar uçun çiqariladi. Turli mamlakatlarda qisqa muddatli, örtaça muddatli va uzok. muddatli D.o. mavjud. Muddati kelgaç, obligatsiyalarni davlat kaytadan sotib oladi. D.o. daromad keltiruvçi qimmatli qoğozlar turiga kiradi. Daromad şakliga köra D.o.ning yutuqli obligatsiyalar (obligatsiyalarga tegadigan daromad pul yutuği şaklida bölgani sababli unga foiz tölanmaydi), foizli obligatsiyalar (obligatsiyalarga ularning qiymatiga nisbatan foiz hisobida pul tölanadi) vadiskontli obligatsiyalar (obligatsiyalar sotilganda nominalidan pastroq narxda sotiladi, ular qaytadan sotib olinganda nominali
summasida pul tölanadi) kabi turlari bor. D.o. daromadlari oldindan qat'iy kafolatlanadi.
D.o. daromadli qoğozlar bölganidan ularni sotiş, garovga qöyiş va kapital sifatida işlatiş mumkin. Özbekistonda 1992 y. 1 iyulda 20 yil muddat b-n yutuqli obligatsiyalar çiqarildi (ularni sotiş va sotib oliş vaqtinça töxtatilgan). Respublikada 1996 y.dan dastlabki qisqa muddatli D.o., 1997 y. mart oyidan boşlab 6 oylik qisqa muddatli D.o. çiqarildi (yana q. Obligatsiya).
Sadir Salimov.
Q.: Obligatsiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАВЛАТ ОБЛИГАЦИЯЛАРИ — давлат томонидан чиқарилган қимматли қоғоз тури: Д.о.ни сотиб олувчилар — аҳоли, фирмалар, банклар ва турли ташкилотлар инвесторлар ҳисобланади. Облигацияларни сотишдан тушган пул давлатнинг даромадини ташкил этади, аммо у давлатнинг қарзига ҳам айланади (қ. Давлат карзи). Д.о. муайян муддатлар учун чиқарилади. Турли мамлакатларда қисқа муддатли, ўртача муддатли ва узок. муддатли Д.о. мавжуд. Муддати келгач, облигацияларни давлат кайтадан сотиб олади. Д.о. даромад келтирувчи қимматли қоғозлар турига киради. Даромад шаклига кўра Д.о.нинг ютуқли облигациялар (облигацияларга тегадиган даромад пул ютуғи шаклида бўлгани сабабли унга фоиз тўланмайди), фоизли облигациялар (облигацияларга уларнинг қийматига нисбатан фоиз ҳисобида пул тўланади) вадисконтли облигациялар (облигациялар сотилганда номиналидан пастроқ нархда сотилади, улар қайтадан сотиб олинганда номинали
суммасида пул тўланади) каби турлари бор. Д.о. даромадлари олдиндан қатъий кафолатланади.
Д.о. даромадли қоғозлар бўлганидан уларни сотиш, гаровга қўйиш ва капитал сифатида ишлатиш мумкин. Ўзбекистонда 1992 й. 1 июлда 20 йил муддат б-н ютуқли облигациялар чиқарилди (уларни сотиш ва сотиб олиш вақтинча тўхтатилган). Республикада 1996 й.дан дастлабки қисқа муддатли Д.о., 1997 й. март ойидан бошлаб 6 ойлик қисқа муддатли Д.о. чиқарилди (яна қ. Облигация).
Садир Салимов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.