Daxma
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 119-b. — ziyouz.com
Daxma — 1) qabr ustiga örnatilgan me'moriy inşoot, maqbara. Ba'zi yuqori tabaqali kişilar kömiladigan alohida bino, hovlilar ham D. deyilgan. Ular qimmatbaho, mustahkam toşlardan işlanib, gözal va nafis naqşlar b-n bezatilgan. Samarqanddagi Amir Temur maqbarasit Amir Temur avlodlari uçun, Qöqonda Qöqon xonlari xonadoni uçun (q. Daxmai şohon) D.lar bor. Bunday D.lar boşqa joylarda ham uçraydi; 2) Zarduştiylikda yer ustiga işlangan va bir neça jasad qöyilgan inşoot. Bu dinga köra ölikni tuproqqa kömiş mumkin bölmagan, şu sababli minora şaklidagi maxsus D.lar qurilgan. Unda ölik göşti hayvonlarga «yem bölgaç», göştdan tozalangan suyaklari ostodon (ossuariy)larga solinib, naus degan boşqa inşootga ötkazilgan. Eronning Kermon viloyatida va Bombayda yaşovçi zarduştiylar hanuzgaça minora şaklidagi öz D.lariga ega.
Q.: Daxmai şohon
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДАХМА — 1) қабр устига ўрнатилган меъморий иншоот, мақбара. Баъзи юқори табақали кишилар кўмиладиган алоҳида бино, ҳовлилар ҳам Д. дейилган. Улар қимматбаҳо, мустаҳкам тошлардан ишланиб, гўзал ва нафис нақшлар б-н безатилган. Самарқанддаги Амир Темур мақбарасит Амир Темур авлодлари учун, Қўқонда Қўқон хонлари хонадони учун (қ. Дахмаи шоҳон) Д.лар бор. Бундай Д.лар бошқа жойларда ҳам учрайди; 2) Зардуштийликда ер устига ишланган ва бир неча жасад қўйилган иншоот. Бу динга кўра ўликни тупроққа кўмиш мумкин бўлмаган, шу сабабли минора шаклидаги махсус Д.лар қурилган. Унда ўлик гўшти ҳайвонларга «ем бўлгач», гўштдан тозаланган суяклари остодон (оссуарий)ларга солиниб, наус деган бошқа иншоотга ўтказилган. Эроннинг Кермон вилоятида ва Бомбайда яшовчи зардуштийлар ҳанузгача минора шаклидаги ўз Д.ларига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.