Dorimiy
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 368–369-b. — ziyouz.com
Dorimiy DORIMIY, Abu Muhammad Abdulloh ibn Abdurahmon ibn Bahrom ibn Abdusamad at-Termiziy as-Samarqandiy ad-Dorimiy (798— Samarqand, Dorim qişloği — 869) — buyuk muhaddis. Dastlab öz yurtida diniy va dunyoviy fanlarni, ayniqsa, hadis ilmini örgandi, keyin Qohira, Damaşq, Bağdod, Makka, Madinada, şuningdek, Xurosonning taniqli olimlaridan saboq oldi. D., Imom al-Buxoriyning ustozi hisoblanadi. D. hadis, tafsir, fiqh ilmlarining allomasi darajasiga kötarildi. D.ning «Al-Musnad» («Tayanç»), «Attafsir» («Qur'on şarhi»), «Al-Jome'» («Töplam»), «As-Sulosiyot fil hadiys» («Hadislardagi uçliklar, ya'ni uç özak harfli fe'llar»), «Kitob as-sunna fil hadiys» («Hadislardagi sunnatlar haqida kitob») asarlari uning ilmiy-ma'naviy merosini taşkil etadi. D.ning eng muhim asari «Al-Musnad» bölib, «Sunan ad-Dorimiy» nomi b-n maşhur. 2 jilddan iborat bu asar 1996 y.da Bayrutda çop etilgan. Bu asarda haj, zakot, röza, nikoh va taloq, vasiyatnoma va b. köplab tuşunçalar mazmuni, Muhammad (as)ning musulmonlar ijtimoiy va ma'naviy hayotining hamma sohalari yuzasidan aytgan fikrlari tuşuntirib beriladi. Bu asar «Assihah assitta» (oltita sahih) kitoblari jumlasiga (Ibn Mojaning «Sahih»i örniga) kiritilgan. D. ayrim manbalarga köra, Samarqand viloyatining Toyloq tumani hududida dafn etilgan.
Mahfuza Alimova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДОРИМИЙ, Абу Муҳаммад Абдуллоҳ ибн Абдураҳмон ибн Баҳром ибн Абдусамад ат-Термизий ас-Самарқандий ад-Доримий (798— Самарқанд, Дорим қишлоғи — 869) — буюк муҳаддис. Дастлаб ўз юртида диний ва дунёвий фанларни, айниқса, ҳадис илмини ўрганди, кейин Қоҳира, Дамашқ, Бағдод, Макка, Мадинада, шунингдек, Хуросоннинг таниқли олимларидан сабоқ олди. Д., Имом ал-Бухорийнинг устози ҳисобланади. Д. ҳадис, тафсир, фиқҳ илмларининг алломаси даражасига кўтарилди. Д.нинг «Ал-Муснад» («Таянч»), «Аттафсир» («Қуръон шарҳи»), «Ал-Жомеъ» («Тўплам»), «Ас-Сулосиёт фил ҳадийс» («Ҳадислардаги учликлар, яъни уч ўзак ҳарфли феъллар»), «Китоб ас-сунна фил ҳадийс» («Ҳадислардаги суннатлар ҳақида китоб») асарлари унинг илмий-маънавий меросини ташкил этади. Д.нинг энг муҳим асари «Ал-Муснад» бўлиб, «Сунан ад-Доримий» номи б-н машҳур. 2 жилддан иборат бу асар 1996 й.да Байрутда чоп этилган. Бу асарда ҳаж, закот, рўза, никоҳ ва талоқ, васиятнома ва б. кўплаб тушунчалар мазмуни, Муҳаммад (ас)нинг мусулмонлар ижтимоий ва маънавий ҳаётининг ҳамма соҳалари юзасидан айтган фикрлари тушунтириб берилади. Бу асар «Ассиҳаҳ асситта» (олтита саҳиҳ) китоблари жумласига (Ибн Можанинг «Саҳиҳ»и ўрнига) киритилган. Д. айрим манбаларга кўра, Самарқанд вилоятининг Тойлоқ тумани ҳудудида дафн этилган.
Маҳфуза Алимова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.