Döstmuhammadxon
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 440-b. — ziyouz.com
Döstmuhammadxon (1790/93 -1863) - afğon amiri (1834-40, 1842-63), barakzoilar sulolasining asosçisi. Durroniylar davlati yemirilgaç, Ğazna va Kobul amiri (1834). Afğon yerlarini birlaştiriş maqsadida mayda xonliklarga qarşi kuraşgan. Inglizlar va afğonlar örtasidagi uruşda asir tuşgan (1840 y. oxiri), Hindis-tonga surgun qilingan. 1842 y.da inglizlar uruşda yengilgaç, D.ni ozod qilişga majbur bölgan. D. qayta Af-ğoniston taxtiga çiqqan. 1855—63 y.larda Qandahor, Hirot va mayda xonliklar (Oqça, Qunduz, Xulm) ni öz davlatiga qöşib olgan. D. hukmronligi yillarida Afğoniston hoz. çegarasigaça kengaygan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДЎСТМУҲАММАДХОН (1790/93 -1863) - афғон амири (1834-40, 1842-63), баракзоилар сулоласининг асосчиси. Дурронийлар давлати емирилгач, Ғазна ва Кобул амири (1834). Афғон ерларини бирлаштириш мақсадида майда хонликларга қарши курашган. Инглизлар ва афғонлар ўртасидаги урушда асир тушган (1840 й. охири), Ҳиндис-тонга сургун қилинган. 1842 й.да инглизлар урушда енгилгач, Д.ни озод қилишга мажбур бўлган. Д. қайта Аф-ғонистон тахтига чиққан. 1855—63 й.ларда Қандаҳор, Ҳирот ва майда хонликлар (Оқча, Қундуз, Хулм) ни ўз давлатига қўшиб олган. Д. ҳукмронлиги йилларида Афғонистон ҳоз. чегарасигача кенгайган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.