Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Drenaj oqimi

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 389-b. — ziyouz.com

    Drenaj oqimi — muayyan vaqt davomida melioratsiyalanadigan maydondan kollektor-drenaj tarmoği (yoki uning qismlari) orqali çiqarib yuboriladigan suv hajmi (yoki sarfi); l/s, m3/s, m3/ ga b-n (oy, yil va b. uçun) ifodalanadi. D. o. miqdori gruntning suv ötkaziş imkoniyati, maydonni drenajlaş darajasi, kollektor-drenaj tarmoği çuqurligi, grunt suvlarining töyiniş şaroiti, drenaj: oqimi moduli mikdori va b. omillarga boğliq. Suğorma dehqonçilik zonalari uçun yerlarning qulay meliorativ holatini ta'minlovçi D. o. miqdori sugorişga berilgan suvning 15—35% ini yoki yiliga 1,5—10,0 m3/ga ni taşkil etadi (q. Yerlarning meliorativ holati). Drenajni loyihalaşda D. o. turli usullar b-n anikla-nadi. Örtaça yillik va örtaça oylik D. o. miqdori suv balansi hisoblari asosida topiladi. Işlab turgan kollektor-drenaj tarmoği tizimlarida D. o. gidrometrik postlarda suv sarfini ölçab yoki oqim moduli miqdorini topiş maqsadida uning ayrim elementlari işini örganiş yöli b-n aniqlanadi.

    Q.: Yerlarning meliorativ holati

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДРЕНАЖ ОҚИМИ — муайян вақт давомида мелиорацияланадиган майдондан коллектор-дренаж тармоғи (ёки унинг қисмлари) орқали чиқариб юбориладиган сув ҳажми (ёки сарфи); л/с, м3/с, м3/ га б-н (ой, йил ва б. учун) ифодаланади. Д. о. миқдори грунтнинг сув ўтказиш имконияти, майдонни дренажлаш даражаси, коллектор-дренаж тармоғи чуқурлиги, грунт сувларининг тўйиниш шароити, дренаж: оқими модули микдори ва б. омилларга боғлиқ. Суғорма деҳқончилик зоналари учун ерларнинг қулай мелиоратив ҳолатини таъминловчи Д. о. миқдори сугоришга берилган сувнинг 15—35% ини ёки йилига 1,5—10,0 м3/га ни ташкил этади (қ. Ерларнинг мелиоратив ҳолати). Дренажни лойиҳалашда Д. о. турли усуллар б-н аникла-нади. Ўртача йиллик ва ўртача ойлик Д. о. миқдори сув баланси ҳисоблари асосида топилади. Ишлаб турган коллектор-дренаж тармоғи тизимларида Д. о. гидрометрик постларда сув сарфини ўлчаб ёки оқим модули миқдорини топиш мақсадида унинг айрим элементлари ишини ўрганиш йўли б-н аниқланади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.