Yerlarning meliorativ holati
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 79-b. — ziyouz.com
Yerlarning meliorativ holati — yer maydonlarini q.x.da foydalanişga yaroqliligi nuqtai nazaridan baholaş. Meliorativ holati qonikarli yerlarga tuproq unumdorligini tubdan yaxşilaş talab kilinmaydigan, dehqonçilik qilişga monelik kiladigan nuksonlari bölmagan yerlar kiradi. Meliorativ noqulaylik toifasi yoki turi birinçi navbatda, tabiiy — geografik şaroitlarga, şuningdek, dala meliorativ şaroitlarining dehqonçilik yuritişga mos kelmasligiga boğliq. Meliorativ jihatdan noqulay yerlarga qat'iy aniktuproqiqlim va gidrogeologik şaroitlarda joylaşgan botqoqlaşgan, jarliklar b-n öyilgan, toşloq, tuproği yuvilib ketgan, şörlangan, şörtoblar va şörxok yerlar kiradi. Meliorativ holatiga köra noqulay suv rejimiga ega bölgan yerlar suğoriş, zax qoçiriş, suv çiqariş; noqulay fizik va kimyoviy xossali yerlar tekislaş, şör yuviş, kimyoviy meliorantlar qöllaş, ohaklaş, gipslaş, suv va şamol ta'sirida eroziyaga uçragan yerlarda ihota örmonzorlari taşkil etiş, ilmiy asoslangan suğoriş usullari va meyorlarini qöllaş kabi tadbirlarni talab qiladi (q. Melioratsiya).
Q.: Melioratsiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЕРЛАРНИНГ МЕЛИОРАТИВ ҲОЛАТИ — ер майдонларини қ.х.да фойдаланишга яроқлилиги нуқтаи назаридан баҳолаш. Мелиоратив ҳолати қоникарли ерларга тупроқ унумдорлигини тубдан яхшилаш талаб килинмайдиган, деҳқончилик қилишга монелик киладиган нуксонлари бўлмаган ерлар киради. Мелиоратив ноқулайлик тоифаси ёки тури биринчи навбатда, табиий — географик шароитларга, шунингдек, дала мелиоратив шароитларининг деҳқончилик юритишга мос келмаслигига боғлиқ. Мелиоратив жиҳатдан ноқулай ерларга қатъий аниктупроқиқлим ва гидрогеологик шароитларда жойлашган ботқоқлашган, жарликлар б-н ўйилган, тошлоқ, тупроғи ювилиб кетган, шўрланган, шўртоблар ва шўрхок ерлар киради. Мелиоратив ҳолатига кўра ноқулай сув режимига эга бўлган ерлар суғориш, зах қочириш, сув чиқариш; ноқулай физик ва кимёвий хоссали ерлар текислаш, шўр ювиш, кимёвий мелиорантлар қўллаш, оҳаклаш, гипслаш, сув ва шамол таъсирида эрозияга учраган ерларда иҳота ўрмонзорлари ташкил этиш, илмий асосланган суғориш усуллари ва меъёрларини қўллаш каби тадбирларни талаб қилади (қ. Мелиорация).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.