Asosiy mazmunga ötiş

Nima yangi v1.6.4 · 25-oktabr

Hamma versiyalar →
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Durbin

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 417-b. — ziyouz.com

    Durbin (fors. — uzoqni köruvçi), binokl — uzoqdagi narsalarni köriş va kuzatiş uçun xizmat qiladigan optik asbob. Har qanday D. bir-biriga yonma-yon örnatilgan ikki trubaga ma'lum tartibda joylaşgan obyektiv linza va okulyardan iborat. D.ning uzoqqa qaratiladigan katta «közlari» obyektiv, kuzatuvçi qaraydigan kiçik «közlari» okulyar deyiladi. Amalda ikki xil D.dan foydalaniladi: 1) Galiley D.i 2,5—4 marta kattalaştirib körsatadi. Bu D.dayoruğlikni yoyuvçi linza okulyar vazifasini ötaydi. Galiley D.i oddiy, ixçam, yoruğlikni yaxşi ötkazadigan, ammo köriş maydoni tor bölganligi uçun köpinça teatr tomoşalarini körişda işlatiladi; 2) prizmali D. — foydalaniş uçun qulay. Köriş maydonining burçagi katta, stereoskopga xos xususiyatlari yaxşilangan D. yordamida masofalarni ölçaş ham mumkin. Amalda qöllanilayotgan D. narsalarni 2—22 marta kattalaştirib körsatadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДУРБИН (форс. — узоқни кўрувчи), бинокль — узоқдаги нарсаларни кўриш ва кузатиш учун хизмат қиладиган оптик асбоб. Ҳар қандай Д. бир-бирига ёнма-ён ўрнатилган икки трубага маълум тартибда жойлашган объектив линза ва окулярдан иборат. Д.нинг узоққа қаратиладиган катта «кўзлари» объектив, кузатувчи қарайдиган кичик «кўзлари» окуляр дейилади. Амалда икки хил Д.дан фойдаланилади: 1) Галилей Д.и 2,5—4 марта катталаштириб кўрсатади. Бу Д.даёруғликни ёювчи линза окуляр вазифасини ўтайди. Галилей Д.и оддий, ихчам, ёруғликни яхши ўтказадиган, аммо кўриш майдони тор бўлганлиги учун кўпинча театр томошаларини кўришда ишлатилади; 2) призмали Д. — фойдаланиш учун қулай. Кўриш майдонининг бурчаги катта, стереоскопга хос хусусиятлари яхшиланган Д. ёрдамида масофаларни ўлчаш ҳам мумкин. Амалда қўлланилаётган Д. нарсаларни 2—22 марта катталаштириб кўрсатади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.