Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Durra

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 418-b. — ziyouz.com

    Durra DURRA, maylo (Sorghum durra) — donli jöxorining bir turi, ğalladoşlar (ğallagullilar) oilasiga mansub bir yillik ösimlik; oziq-ovqat (un, yorma) va yem-xaşak (kök massa, piçan) ekini. 16 turi mavjud. Boşoqçasi va şakliga qarab quyidagi kenja turlarga bölinadi: Efiopiya jöxorisi (S. durra ssp. aethiopicum); nubiya jöxorisi (S. durra ssp. nubicum); arabiston jöxorisi (S. durra ssp. arabicum). Böyi 2—3 m ga boradi. Issiqsevar, qurğoqçilikka bardoşli. Guli ğuj joylaşib (oq jöxoriga öxşaş) rövak hosil qiladi. Rövagining ziçligi, tik ösganligi, barmoqsimon töpguli b-n oq jöxoridan farq qiladi. D. AQŞ, Afrikaning tropik mintaqalarida, Afğoniston, Jan. Yevropa mamlakatlarida, Yaponiya va Örta Osiyoda ekiladi. Ösiş davri 3—4 oy. D. su-ğoriladigan yerlarda ğalla ekini sifatida ekiladi. D.ning uni deyarli oq. Quruq poyalari çorva mollariga beriladi. Ya şil maysasida zaharli durrin glikozidi, ba'zilarida sianid kislota böladi. Şuning uçun mollarga boşqa ozuqalarga aralaştirib beriş tavsiya qilinadi (q. Jöxori).

    Q.: Jöxori

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ДУРРА, майло (Sorghum durra) — донли жўхорининг бир тури, ғалладошлар (ғаллагуллилар) оиласига мансуб бир йиллик ўсимлик; озиқ-овқат (ун, ёрма) ва ем-хашак (кўк масса, пичан) экини. 16 тури мавжуд. Бошоқчаси ва шаклига қараб қуйидаги кенжа турларга бўлинади: Эфиопия жўхориси (S. durra ssp. aethiopicum); нубия жўхориси (S. durra ssp. nubicum); арабистон жўхориси (S. durra ssp. arabicum). Бўйи 2—3 м га боради. Иссиқсевар, қурғоқчиликка бардошли. Гули ғуж жойлашиб (оқ жўхорига ўхшаш) рўвак ҳосил қилади. Рўвагининг зичлиги, тик ўсганлиги, бармоқсимон тўпгули б-н оқ жўхоридан фарқ қилади. Д. АҚШ, Африканинг тропик минтақаларида, Афғонистон, Жан. Европа мамлакатларида, Япония ва Ўрта Осиёда экилади. Ўсиш даври 3—4 ой. Д. су-ғориладиган ерларда ғалла экини сифатида экилади. Д.нинг уни деярли оқ. Қуруқ поялари чорва молларига берилади. Я шил майсасида заҳарли дуррин гликозиди, баъзиларида цианид кислота бўлади. Шунинг учун молларга бошқа озуқаларга аралаштириб бериш тавсия қилинади (қ. Жўхори).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.