Duş
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 422-b. — ziyouz.com
Duş (ital. doccia — suv quvuri) — suvning badanga zarb b-n urilişidan iborat suv muolajasi; gigiyenik va davolaş maqsadida qöllaniladi. Suv oqimining şakliga köra yomğirsimon (suv 1—2 ml li mayda naylardan otilib çiqadi), sirkulyar (bunda birtalay ingiçka suv oqimlari hamma tomondan bir tekis badanga uriladi), oqimli (Şarko D., 1—4 at. bosimdagi suv oqimi navbatma-navbat badanning turli qismiga yönaltiriladi) va b. D. farq qilinadi. Suv t-rasi sovuk, (20°dan past), salqin (20—33°), iliq (34—38°), issiq (40° atrofida va undan yuqori) bölişi mumkin. Bir-biriga zid bölgan, ya'ni goh issiq, goh sovuq oqimli D. şotland duşi deyiladi. Suv oqimining yönalişiga qarab bir tekis, kötariluvçi, tuşuvçi, şuningdek, suv bosimiga kura past (0,3—1 at.), örtaça (1,5—2 at.) va yuqori (3—4 at.) bosimli D.lar ajratiladi.
Suv içida ötkaziladigan massaj-D. ham muhim muolaja hisoblanadi. Bunda vannadagi issiq suvda yotgan kişining badani qöl b-n emas, balki maxsus apparat orqali bosim ostida yuboriladigan suv oqimi b-n massaj qili-nadi. Suvning t-rasi va badanga urilişi D.ning fiziologik ta'sir etiş negizidir.
Nerv sistemasi va moddalar almaşinuvining buzilişi b-n boğliq funksional kasalliklarda D. dan davo maqsadida foydalaniladi (yana q. Suv bilan davolaş).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДУШ (итал. doccia — сув қувури) — сувнинг баданга зарб б-н урилишидан иборат сув муолажаси; гигиеник ва даволаш мақсадида қўлланилади. Сув оқимининг шаклига кўра ёмғирсимон (сув 1—2 мл ли майда найлардан отилиб чиқади), циркуляр (бунда бирталай ингичка сув оқимлари ҳамма томондан бир текис баданга урилади), оқимли (Шарко Д., 1—4 ат. босимдаги сув оқими навбатма-навбат баданнинг турли қисмига йўналтирилади) ва б. Д. фарқ қилинади. Сув т-раси совук, (20°дан паст), салқин (20—33°), илиқ (34—38°), иссиқ (40° атрофида ва ундан юқори) бўлиши мумкин. Бир-бирига зид бўлган, яъни гоҳ иссиқ, гоҳ совуқ оқимли Д. шотланд души дейилади. Сув оқимининг йўналишига қараб бир текис, кўтарилувчи, тушувчи, шунингдек, сув босимига кура паст (0,3—1 ат.), ўртача (1,5—2 ат.) ва юқори (3—4 ат.) босимли Д.лар ажратилади.
Сув ичида ўтказиладиган массаж-Д. ҳам муҳим муолажа ҳисобланади. Бунда ваннадаги иссиқ сувда ётган кишининг бадани қўл б-н эмас, балки махсус аппарат орқали босим остида юбориладиган сув оқими б-н массаж қили-нади. Сувнинг т-раси ва баданга урилиши Д.нинг физиологик таъсир этиш негизидир.
Нерв системаси ва моддалар алмашинувининг бузилиши б-н боғлиқ функционал касалликларда Д. дан даво мақсадида фойдаланилади (яна қ. Сув билан даволаш).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.