Egizaklar

Egizaklar — ona organizmida bir vaqtda rivojlangan 2, 3 yoki undan ortiq homila. E. tuğilişida irsiy omillarning ham roli katta (q. Irsiyat). E.ning bitta tuxumdan (bir tuxumli E.) yoki 2 ta (ba'zan undan ham köp) tuxumdan rivojlanadigani ma'lum (ikki tuxumli E.). Bir tuxumli E. 2 yadroli tuxumhujayraning spermatozoid bilan otalanişidan yoki 2 yadroli spermatozoid bir yadroli tuxum-hujayrani otalantirişi natijasida rivojlanadi. Ba'zan tuxumhujayralar 3 ta, 4 ta (va undan ortiq) yadro tutsa, uçta törtta va h.k. E. rivojlanişi mumkin.

Bir tuxumdan rivojlanadigan E. platsentasi bitta, ularning jinsi (faqat qiz yoki faqat öğil bolalar), qon gruppalari bir va taşqi qiyofasi bir-biriga juda öxşaş bölib, hatto eng yaqin kişilari ham ularni bir-biridan aniq ajrata olmaydi.

Ikki tuxumli, ya'ni har xil tuxumdan rivojlanadigan E. bir vaqgda yetilgan va alohida uruğlar bilan otalangan 2 va undan ortiq tuxumhujayradan hosil böladi; platsentasi alohida-alohida, bir yoki har xil jinsli bölişi mumkin. Irsiy jihatdan ular «akauka», «opasingil», «akasingil» dek öxşaş bölib, ikki va köproq tuxumlar bir vaqtda yetilgandagina paydo böladi.

Ona qornida E. rivojlanayotganligini asosan homiladorlikning ikkinçi yarmidagina homilada yurak urişi eşitilişi vaqtida aniqlaş mumkin; homilador organizmida bir qator özgarişlar, köpinça toksikoz belgilari, vaqtidan oldin tuğib qöyiş kabi holatlar ham kuzatiladi. Şuning uçun egizak tuğiş ehtimoli bölgan ayollar tez-tez ayollar konsultatsiyasiga borib turişlari va tuğişdan 7—10 kun ilgari tuğruqxonaga kelib yotişlari lozim.

Köp homilalik normal keçganda tuğruq vaqtida deyarli heç qanday asoratlar kuzatilmaydi (qoğonoq suvining vaqtdan ilgari ketib qolişi, sust dard tutişi va boşqalar noxuşliklar bundan mustasno). Köpinça E.ning vazni va böyi bir-biridan farq qilişi mumkin, bu, asosan, platsentadan kelgan oziq moddaning teng taqsimlanmaganligi bilan boğliq. Vaqtidan oldin tuğilgan E. ni avaylab parvariş qiliş talab etiladi (Gödak, Çala tuğilgan bola).

E.ni ovqatlantiriş muhim ahamiyatga ega, ularni emizganda navbatmanavbat goh u kökrakni, goh bu kökrakni beriş, kökrak suti yetmasa, çaqaloqlarga möljallangan sutli omixtalardan foydalaniş zarur.

E.ni ovqatlantiriş va parvariş qiliş albatta bolalar vraçi maslahatiga köra olib boriladi.