Elektr yoyi

Elektr yoyi ELEKTR YOYI, Volta yoyi — elektrodlar orasida havo (gaz) da hosil böladigan elektr razryadi. Bunda ravşan yeruğlaniş yuz beradi va yuqori t-ra paydo böladi. Tok kuçi katta va gaz oqimi kuçli bölsa, t-ra 5000° K gaça yetişi mumkin. Elektrodlar gorizontal joylaştirilganda elektr razryadi qizdirgan gaz oqimlari ta'sirida yoruğlik yoy şaklini oladi. Ikkita kömir elektrod orasida havoda hosil bölgan E.yo.ni birinçi marta rus olimi V.V.Petrov va ingliz olimi G. Devi kuzatişgan (1802) va ta'riflaşgan (1803). G. Devi E.yo.ni volta yoyi deb atagan. Atmosfera bosimiga yaqin va undan yuqori bosimlarda har qanday gazda E.yo. paydo bölişi mumkin. E.yo.ning voltamper xarakteristikasi pasayib boruvçi hisoblanadi; tok köpaygan sari elektrodlar orasida kuçlaniş pasayib boradi. E.yo. elektrometallurgiyada, yoruğlik texnikasida va, ayniqsa, elektr payvandda (q. Payvandlaş) qöllanadi. Texnikaning ba'zi sohalarida (mas, yuqori kuçlanişlar texnikasida) E.yo. hodisasi zararli hisoblanadi. E.yo.ni söndiriş uçun moyli, havoli, elektrgazli yoy söndiriş qurilmalaridan, magnit söndiriş usuli va b dalaniladi.