Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Elektroosmos

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 95-b. — ziyouz.com

    Elektroosmos (elektro... va yun. — itariş, bosiş) — taşqi elektr maydon ta'sir ettirilganda suyuqdikning kapillyarlar (q. Kapillyar hodisalar) va ğovak diafragmalar orqali harakatlanişi. Dispers sistemalar va kapillyarlarda taşqi elektr maydon ta'sirida fazalardan birining ikkinçisiga nisbatan harakatlanişi yoki mexanik kuçlar ta'sirida fazalarning nisbiy harakati yönalişida potensiallar farqi vujudga kelişi bilan ifodalanadi. Fazalarning çegarasi böylab yönalgan taşqi elektr maydoni bir ion qatlamining ikkiçi ion qatlamiga nisbatan siljişiga sabab böladi, bu esa fazalarning nisbiy surilişiga (E.ga) olib keladi. E. hodisasini örganişning amaliy ahamiyati katta. Undan, mas. transport magistrallari ötkazişda yoki gidrotexnika inşootlari qurilişida tuproqdan ortiqça namlikni ketkazişda, torfni quritişda, suvni yoki texnik suyuqliklarni tozalaş va boşqalar maqsadlarda foydalaniladi.

    Q.: Kapillyar hodisalar

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЭЛЕКТРООСМОС (электро... ва юн. — итариш, босиш) — ташқи электр майдон таъсир эттирилганда суюқдикнинг капиллярлар (қ. Капилляр ҳодисалар) ва ғовак диафрагмалар орқали ҳаракатланиши. Дисперс системалар ва капиллярларда ташқи электр майдон таъсирида фазалардан бирининг иккинчисига нисбатан ҳаракатланиши ёки механик кучлар таъсирида фазаларнинг нисбий ҳаракати йўналишида потенциаллар фарқи вужудга келиши билан ифодаланади. Фазаларнинг чегараси бўйлаб йўналган ташқи электр майдони бир ион қатламининг иккичи ион қатламига нисбатан силжишига сабаб бўлади, бу эса фазаларнинг нисбий сурилишига (Э.га) олиб келади. Э. ҳодисасини ўрганишнинг амалий аҳамияти катта. Ундан, мас. транспорт магистраллари ўтказишда ёки гидротехника иншоотлари қурилишида тупроқдан ортиқча намликни кетказишда, торфни қуритишда, сувни ёки техник суюқликларни тозалаш ва бошқалар мақсадларда фойдаланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.