Endoparazitlar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 135–136-b. — ziyouz.com
Endoparazitlar (endo... va yun. ragazpok — tekinxör), içki parazitlar — xöjayin hayvon yoki ösimlik töqimalari, içki organlarida yaşab, uning hisobiga hayot keçiruvçi organizmlar. E.ga viruslar, bakteriyalar, köpgina zamburuğlar, eng sodda hayvonlar va gijjalar kiradi. Ba'zi E. rivojlanişining ayrim davr (bosqiç) larini xöjayin organizm içida ötadi. Mas, ösimlik bitlari (şiralar) tanasida afidiidlar oilasining vakillari, kuzgi tunlam va boşqalar, kemiruvçi tunlamlarda — apanteles, rogas, mikroplitis, taxin paşşalar va boşqalar, nöza tunlami (kösak qurti)da apanteles, anilasta, ambliteles va boşqalar parazitlik qiladi; trixogramma liçinkalari (köpgina tangaqanotli kapalaklar) tuxumida rivojlanadi va boşqalar E.dan madaniy ösimliklarni zarakunandalardan himoya qilişda foydalaniladi (q. Parazitizm).
Q.: Parazitizm
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭНДОПАРАЗИТЛАР (эндо... ва юн. рагазпок — текинхўр), ички паразитлар — хўжайин ҳайвон ёки ўсимлик тўқималари, ички органларида яшаб, унинг ҳисобига ҳаёт кечирувчи организмлар. Э.га вируслар, бактериялар, кўпгина замбуруғлар, энг содда ҳайвонлар ва гижжалар киради. Баъзи Э. ривожланишининг айрим давр (босқич) ларини хўжайин организм ичида ўтади. Мас, ўсимлик битлари (ширалар) танасида афидиидлар оиласининг вакиллари, кузги тунлам ва бошқалар, кемирувчи тунламларда — апантелес, рогас, микроплитис, тахин пашшалар ва бошқалар, нўза тунлами (кўсак қурти)да апантелес, аниласта, амблителес ва бошқалар паразитлик қилади; трихограмма личинкалари (кўпгина тангақанотли капалаклар) тухумида ривожланади ва бошқалар Э.дан маданий ўсимликларни заракунандалардан ҳимоя қилишда фойдаланилади (қ. Паразитизм).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.