Enterobioz

Enterobioz (entero... va yun. — hayot) — ostritsalar qözğatadigan gijja kasalligi. Ular odam içagida parazitlik qiladi. Urğoçi gijjalar vaqtvaqti bilan orqa çiqaruv teşigidan örmalab çiqib (köpinça keçasi) şu teşik atrofidagi teri burmalariga tuxum qöyadi. Tuxumlar 4—6 soat davomida liçinkalarga aylanadi. Bu davrda orqa çiqaruv teşiga sohasi qattiq qiçişadi; qaşiniş davomida bemor parazit tuxumini qöliga ilaştiradi, tuxum örinkörpaga, kiyimkeçakka ham tuşadi; örinkörpa yiğilganda esa tuxum ba'zan havoga ötadi, öyinçoqlarga, rözğor buyumlariga, suv, oziq-ovqatlarga, oğiz va burun şilliq pardalariga ötirib qoladi. Parazitning organizmda (içakda) yaşaş davri 3—4 hafta. Şunday qilib, odamning ostritsa bilan zararlanişi doimiy ravişda davom etadi. Ostritsalar içak devorining şilliq qavatiga boşi bilan yopişib olib, öşa joyda qon sizib turadigan mayda yuza yaralar hosil bölişiga olib keladi. Ostritsalarning yaşaş davomida ajratgan mahsuloti ta'sirida va unga bakterial infeksiya qöşilişi oqibatida içak şilliq qavatining yalliğlanişi, teri qattiq qiçişişi bilan keçadigan allergik holat (q. Allergiya), şuningdek, bemor qiçinaverişi natijasida uzoq vaqt bitmaydigan, jzemaga öxşaş yara hosil bölişi, atrofi qizarib yalliğlanişi mumkin. Bemor uyqusizlikdan qiynaladi, iştahasi yöqoladi, boşi, qorni oğriydi, içi ketib, kuçaniq keladi, asabi, ruhiyati buziladi. E. bilan kasallangan bolalarda uyqusizlik, boş oğrişi, tez toliqiş, iştaha pasayişi, uyquda tiş ğijirlatiş, keçasi siyib qöyiş, burun qiçişişi va boşqalar qolatlar kuzatiladi. E. bölgan qizlarda ostritsalar jinsiy a'zolarga örmalab çiqişi va qattiq qiçiştirişi oqibatida onanizm kelib çiqadi.

E.ni vraç davolaydi.