Entropiya
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 150-b. — ziyouz.com
Entropiya (yun.— aylaniş, özgariş) —1) termodinamikada — har qanday termodinamik tizimning holat funksiyalaridan biri (8). Öz holiga qöyilgan (taşqi kuç ta'sir etmayotgan) berk tizimda jarayon qaysi yönalişda sodir bölişini ifodalaydi. Termodinamikaning II qonuni (q. Termodinamika) jarayonlarning yönalişini avvaldan aytib beriş imkoniga ega emas. Bu qonunni ta'riflagan R. Klauzius 1865 yilda jarayonlarning bir tomonlama keçişiga olib keluvçi çeklaşni tahlil qilib, 8 funksiyani kiritdi va uni E. deb atadi; 2) statik fizikada — tizim holatining termodinamik ehtimolini ifodalovçi kattalik.
E.ning xossalari: 1) tajriba natijasi töğri bölsa, ya'ni R larda birontasi birga, qolganlari nolga teng bölsa, noaniqlik ölçami — E. ham nolga teng böladi; 2) tajriba natijalari teng ehtimolli bölsa, E. maksimal qiymatga ega böladi; 3) bir-biriga boğliq bölmagan ikki tajriba E.si ularning E.lari yiğindisiga teng.
Q.: Termodinamika
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭНТРОПИЯ (юн.— айланиш, ўзгариш) —1) термодинамикада — ҳар қандай термодинамик тизимнинг ҳолат функцияларидан бири (8). Ўз ҳолига қўйилган (ташқи куч таъсир этмаётган) берк тизимда жараён қайси йўналишда содир бўлишини ифодалайди. Термодинамиканинг II қонуни (қ. Термодинамика) жараёнларнинг йўналишини аввалдан айтиб бериш имконига эга эмас. Бу қонунни таърифлаган Р. Клаузиус 1865 йилда жараёнларнинг бир томонлама кечишига олиб келувчи чеклашни таҳлил қилиб, 8 функцияни киритди ва уни Э. деб атади; 2) статик физикада — тизим ҳолатининг термодинамик эҳтимолини ифодаловчи катталик.
Э.нинг хоссалари: 1) тажриба натижаси тўғри бўлса, яъни Р ларда биронтаси бирга, қолганлари нолга тенг бўлса, ноаниқлик ўлчами — Э. ҳам нолга тенг бўлади; 2) тажриба натижалари тенг эҳтимолли бўлса, Э. максимал қийматга эга бўлади; 3) бир-бирига боғлиқ бўлмаган икки тажриба Э.си уларнинг Э.лари йиғиндисига тенг.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.