Epistolyar adabiyot
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 166-b. — ziyouz.com
Epistolyar adabiyot (yun. — xat, maktub, noma) — xat, noma şaklida yaratilgan turli xil asarlar (mas, epistolyar roman). E.a.ga atoqli arboblarning madaniytarixiy ahamiyatga ega bölgan yozişmalari ham kiradi (mas, Alişer Navoiyning «Munşaot» asari). Noma adabiy janr sifatida yunon va rim adabiyotida (Sitseron, Goratsiyning şe'riy maktublari), şuningdek, Şarq adabiyotida keng tarqalgan (q. Noma).
18-asrda maktub şaklida romanlar yoziş Yevropada odat tusiga kirgan (S.Riçardsonning «Pamela», 1740; J.JRussoning «Yuliya yoki Yangi Elioza», 1761 va boşqalar). 19-asrda E.a. tarixiy hikoya, oilaviy xronika tarzida rivoj topdi (I.S. Turgenev, «Faust»; F.Dostoyevskiy, «Faqir kişilar»). 20-asrda, ayniqsa, 2-jahon uruşi yillarida maktub şaklidagi E.a. muhim ahamiyatga ega bölgan. Hoz. özbek adabiyotida epistolyar şakldan O.Yoqubov, Ö.Hoşimov, A.Ibrohimov kabi yozuvçilar unumli foydalanmoqdalar. Xususan, Abduqahhor Ibrohimovning «Uyqu kelmas keçalar» romani boşidan oxirigaça asosiy qahramon Faxri Kamolning sevgilisi Yoqutxonga yöllagan xatlaridan iborat. Şuningdek, hoz. paytda E.a.ning şe'riy maktublar, murojaatnoma, oçiq xat (asosan, adabiy tanqidçilikda) kabi şakllari ham mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭПИСТОЛЯР АДАБИЁТ (юн. — хат, мактуб, нома) — хат, нома шаклида яратилган турли хил асарлар (мас, эпистоляр роман). Э.а.га атоқли арбобларнинг маданийтарихий аҳамиятга эга бўлган ёзишмалари ҳам киради (мас, Алишер Навоийнинг «Муншаот» асари). Нома адабий жанр сифатида юнон ва рим адабиётида (Цицерон, Горацийнинг шеърий мактублари), шунингдек, Шарқ адабиётида кенг тарқалган (қ. Нома).
18-асрда мактуб шаклида романлар ёзиш Европада одат тусига кирган (С.Ричардсоннинг «Памела», 1740; Ж.ЖРуссонинг «Юлия ёки Янги Элиоза», 1761 ва бошқалар). 19-асрда Э.а. тарихий ҳикоя, оилавий хроника тарзида ривож топди (И.С. Тургенев, «Фауст»; Ф.Достоевский, «Фақир кишилар»). 20-асрда, айниқса, 2-жаҳон уруши йилларида мактуб шаклидаги Э.а. муҳим аҳамиятга эга бўлган. Ҳоз. ўзбек адабиётида эпистоляр шаклдан О.Ёқубов, Ў.Ҳошимов, А.Иброҳимов каби ёзувчилар унумли фойдаланмоқдалар. Хусусан, Абдуқаҳҳор Иброҳимовнинг «Уйқу келмас кечалар» романи бошидан охиригача асосий қаҳрамон Фахри Камолнинг севгилиси Ёқутхонга йўллаган хатларидан иборат. Шунингдек, ҳоз. пайтда Э.а.нинг шеърий мактублар, мурожаатнома, очиқ хат (асосан, адабий танқидчиликда) каби шакллари ҳам мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.