Etrusk tili
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 254-b. — ziyouz.com
Etrusk tili — Rim davlatigaça bölgan Italiyaning qadimiy aholisi — etrusklarşşg (ölik) tili. Örta dengiz tillari guruhiga kirsada, biror bir tilga genetik yaqinligi, qarindoşligi töliq aniqlanmagan. Apennin ya.o.da tarqalgan. 1-asrda lotin tili tomonidan siqib çiqarilgan. Mil. av. 7—1-asrlarga mansub turli mazmundagi köp sonli yozuv yodgorliklari (ularning soni 11 mingga yaqin), antik mualliflarning asarlarida uçrovçi ayrim sözlar hamda toponimlardan ma'lum. Şulardan eng yirigi va eng muhimi Zagreb (hoz. Xorvatiya)da saklanayotgan mumiyo pardasidagi yozuv (340 satr) hisoblanadi. Yodgorliklar, asosan, Italiyaning Etruriya, Kampaniya, Latsiya kabi qadimiy viloyatlaridan hamda Şim. Afrika (Karfagen) dan topilgan. Ular ğarbiy yunon alifbosi asosida yaratilgan etrusk alifbosida öngdan çapga qarab yozilgan. Etrusk yozuvi (alifbosi) lotin yozuvi va Markaziy hamda Şim. Italiyadagi boşqa yozuv tizimlari uçun asos vazifasini ötagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЭТРУСК ТИЛИ — Рим давлатигача бўлган Италиянинг қадимий аҳолиси — этрускларшшг (ўлик) тили. Ўрта денгиз тиллари гуруҳига кирсада, бирор бир тилга генетик яқинлиги, қариндошлиги тўлиқ аниқланмаган. Апеннин я.о.да тарқалган. 1-асрда лотин тили томонидан сиқиб чиқарилган. Мил. ав. 7—1-асрларга мансуб турли мазмундаги кўп сонли ёзув ёдгорликлари (уларнинг сони 11 мингга яқин), антик муаллифларнинг асарларида учровчи айрим сўзлар ҳамда топонимлардан маълум. Шулардан энг йириги ва энг муҳими Загреб (ҳоз. Хорватия)да сакланаётган мумиё пардасидаги ёзув (340 сатр) ҳисобланади. Ёдгорликлар, асосан, Италиянинг Этрурия, Кампания, Лация каби қадимий вилоятларидан ҳамда Шим. Африка (Карфаген) дан топилган. Улар ғарбий юнон алифбоси асосида яратилган этруск алифбосида ўнгдан чапга қараб ёзилган. Этруск ёзуви (алифбоси) лотин ёзуви ва Марказий ҳамда Шим. Италиядаги бошқа ёзув тизимлари учун асос вазифасини ўтаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.