Fard
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 43-b. — ziyouz.com
Fard (arab. — yakka, yolğiz) — Yaqin va Örta Şarq adabiyotidagi poetik janr. Hajmi bir bayt, ya'ni 2 misradan iborat böladi. Muayyan mazmun, ğoya ilgari suriladi, badiiy umumlaşma, hayotiy tajribadan kelib çiquvçi hukm, xulosa tajassum topadi. Mac,
Holimni sanga aytib hajr ötiga örgandim,
Ey yor, yomon qildim, har neki dedim, yondim
(Bobur).
F.da dolzarb, salmoqli falsafiyaxloqiy ğoyalar ifodalanadi. F.ning qisqa va ixçamligi şoirdan «Ming ma'nini bir nuqta bila muxtasar etiş»ni (Maşrab) taqozo etadi. F. janriga xos erkinlik şoirning ijodiy imkoniyatini kengaytiradi, ijodiy erkinligini ta'minlaydi. Hoz. özbek şoirlaridan Abdulla Oripov, Rauf Parfi va b. ijodida F.lar uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФАРД (араб. — якка, ёлғиз) — Яқин ва Ўрта Шарқ адабиётидаги поэтик жанр. Ҳажми бир байт, яъни 2 мисрадан иборат бўлади. Муайян мазмун, ғоя илгари сурилади, бадиий умумлашма, ҳаётий тажрибадан келиб чиқувчи ҳукм, хулоса тажассум топади. Mac,
Ҳолимни санга айтиб ҳажр ўтига ўргандим,
Эй ёр, ёмон қилдим, ҳар неки дедим, ёндим
(Бобур).
Ф.да долзарб, салмоқли фалсафийахлоқий ғоялар ифодаланади. Ф.нинг қисқа ва ихчамлиги шоирдан «Минг маънини бир нуқта била мухтасар этиш»ни (Машраб) тақозо этади. Ф. жанрига хос эркинлик шоирнинг ижодий имкониятини кенгайтиради, ижодий эркинлигини таъминлайди. Ҳоз. ўзбек шоирларидан Абдулла Орипов, Рауф Парфи ва б. ижодида Ф.лар учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.