Fimoz
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 151-b. — ziyouz.com
Fimoz (yun. phimosis — tortişiş, torayiş) — erlik olati (zakar) çekka kertmak qismining torayişi. Bunda olat boşçasi yetarli oçilmaydi. Tugma (ba'zi bolalarda 2—3 yoşgaça kuzatiladigan fiziologik F.) va orttirilgan F. farq qilinadi. Orttirilgan F. surunkali balanopostit kasalligi oqibatida paydo böladi (q. Balanit). F. zaxm va sözak tufayli ham yuzaga kelişi mumkin. Asosiy belgisi: siyganda siydik yaxşi çiqib ketolmay, çekka kertmak qopçasiga töplanib, u şişadi, limfa tomirlari yöğonlaşadi, ba'zan çovga oğriqli bez keladi; bemorning trasi kötariladi, lohas böladi. Oğirroq hollarda siydik çiqariş kanali kengayib, yalliğlanadi. F. b-n oğrigan bolalarda köpinça keçasi siyib qöyiş, kattalarda esa jinsiy hayotning qiyinlaşiş hollari kuzatiladi. F. röy berganda darhol vraçga murojaat etiş lozim. Vraçga köringunga qadar olatni kaliy permanganat (margansovka)ning kuçsiz eritmasi b-n çayiş va vanna qiliş mumkin.
Q.: Balanit
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИМОЗ (юн. phimosis — тортишиш, торайиш) — эрлик олати (закар) чекка кертмак қисмининг торайиши. Бунда олат бошчаси етарли очилмайди. Тугма (баъзи болаларда 2—3 ёшгача кузатиладиган физиологик Ф.) ва орттирилган Ф. фарқ қилинади. Орттирилган Ф. сурункали баланопостит касаллиги оқибатида пайдо бўлади (қ. Баланит). Ф. захм ва сўзак туфайли ҳам юзага келиши мумкин. Асосий белгиси: сийганда сийдик яхши чиқиб кетолмай, чекка кертмак қопчасига тўпланиб, у шишади, лимфа томирлари йўғонлашади, баъзан човга оғриқли без келади; беморнинг траси кўтарилади, лоҳас бўлади. Оғирроқ ҳолларда сийдик чиқариш канали кенгайиб, яллиғланади. Ф. б-н оғриган болаларда кўпинча кечаси сийиб қўйиш, катталарда эса жинсий ҳаётнинг қийинлашиш ҳоллари кузатилади. Ф. рўй берганда дарҳол врачга мурожаат этиш лозим. Врачга кўрингунга қадар олатни калий перманганат (марганцовка)нинг кучсиз эритмаси б-н чайиш ва ванна қилиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.