Fitogelmintlar
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 164-b. — ziyouz.com
Fitogelmintlar FITOGELMINTLAR, fitonematodalar — ösimliklarda parazitlik qiluvçi tögarak çuvalçanglarning umumiy nomi. Nematodalar sinfiga mansub. 10000 dan ortiq, jumladan, Özbekistonda 700 ga yaqin turi ma'lum. Gavdasining uz. 0,2—5 (ba'zan 11) mm, yöğonligi 10—100 mkm. Ösimlikning yer ustki yoki yer ostki qismidagi turli organlarda parazitlik qilişga ixtisoslaşgan turlari bor. F. b-n zararlangan usimlik usişdan qoladi, söliydi; zararlangan organlarda börtma (şiş) paydo qiladi; töqimalari yemirilib, nekrozta uçraydi. Özbekistonda sabzavot va poliz ekinlari, ğöza, kanop va b. ösimliklarga börtma nematodalar, kartoşkaga poya nematodasi katta ziyon yetkazadi. F.ni fitogelmintologiya örganadi (yana q. Gelmintlar).
Q.: Gelmintlar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФИТОГЕЛЬМИНТЛАР, фитонематодалар — ўсимликларда паразитлик қилувчи тўгарак чувалчангларнинг умумий номи. Нематодалар синфига мансуб. 10000 дан ортиқ, жумладан, Ўзбекистонда 700 га яқин тури маълум. Гавдасининг уз. 0,2—5 (баъзан 11) мм, йўғонлиги 10—100 мкм. Ўсимликнинг ер устки ёки ер остки қисмидаги турли органларда паразитлик қилишга ихтисослашган турлари бор. Ф. б-н зарарланган усимлик усишдан қолади, сўлийди; зарарланган органларда бўртма (шиш) пайдо қилади; тўқималари емирилиб, некрозта учрайди. Ўзбекистонда сабзавот ва полиз экинлари, ғўза, каноп ва б. ўсимликларга бўртма нематодалар, картошкага поя нематодаси катта зиён етказади. Ф.ни фитогельминтология ўрганади (яна қ. Гельминтлар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.