Flegmona
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 178-b. — ziyouz.com
Flegmona (yun. plegmone — isitma, yalliğlaniş) — yoğ qavatining tarqoq, ötkir yiringli yalliğlanişi. Paydo bölgan joyiga köra, teri osti (yuza), muskullararo (çuqur), qorin orti, buyrak (paranefrit) va töğri içak atrofi (paraproktit) yoğ qavatlari F.si ajratiladi. Mikroblar yoğ qavatiga çaqalangan, şikastlangan teri yoki şilliq qavat orqali, şuningdek, abssess, çipqon, xöppoz kabi organizmda mavjud yiringli manbalardan ötadi (q. Çipqon). Bunda köpinça teri osti yoğ qavati yalliğlanadi. F.da qattiq oğriq va şiş paydo bölib, şu soha terisi qizaradi, ançagina joy yalliğlanadi. Kasallik zörayganda t-ra kötarilib, et uvuşadi, köngil aynişi, boş ofiği va b. kuzatiladi. F. atrofdagi töqimalarga ham tarqalib ketişi natijasida pay, böğim va muskullarning yiringli yalliğlanişi yuzaga keladi. F., asosan, operatsiya yöli b-n davolanadi. Öz vaktida oldi olinsa, bemor tezda tuzalib ketadi, keçiktirilganda sepsis paydo bölişi mumkin. Panja F.si oğirroq keçganda bemor barmokdarini harakatlantira olmay qoladi. F.ning oldini oliş uçun çaqalangan joylarni, teri va teri osti yoğ qavatining yiringli kasalliklarini öz vaqtida davolatiş, şuningdek, teri va şilliq qavatning şikastlanişiga yöl qöymaslik, gigiyena qoidalariga rioya kiliş zarur.
Q.: Çipqon
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФЛЕГМОНА (юн. plegmone — иситма, яллиғланиш) — ёғ қаватининг тарқоқ, ўткир йирингли яллиғланиши. Пайдо бўлган жойига кўра, тери ости (юза), мускуллараро (чуқур), қорин орти, буйрак (паранефрит) ва тўғри ичак атрофи (парапроктит) ёғ қаватлари Ф.си ажратилади. Микроблар ёғ қаватига чақаланган, шикастланган тери ёки шиллиқ қават орқали, шунингдек, абсцесс, чипқон, хўппоз каби организмда мавжуд йирингли манбалардан ўтади (қ. Чипқон). Бунда кўпинча тери ости ёғ қавати яллиғланади. Ф.да қаттиқ оғриқ ва шиш пайдо бўлиб, шу соҳа териси қизаради, анчагина жой яллиғланади. Касаллик зўрайганда т-ра кўтарилиб, эт увушади, кўнгил айниши, бош офиғи ва б. кузатилади. Ф. атрофдаги тўқималарга ҳам тарқалиб кетиши натижасида пай, бўғим ва мускулларнинг йирингли яллиғланиши юзага келади. Ф., асосан, операция йўли б-н даволанади. Ўз вактида олди олинса, бемор тезда тузалиб кетади, кечиктирилганда сепсис пайдо бўлиши мумкин. Панжа Ф.си оғирроқ кечганда бемор бармокдарини ҳаракатлантира олмай қолади. Ф.нинг олдини олиш учун чақаланган жойларни, тери ва тери ости ёғ қаватининг йирингли касалликларини ўз вақтида даволатиш, шунингдек, тери ва шиллиқ қаватнинг шикастланишига йўл қўймаслик, гигиена қоидаларига риоя килиш зарур.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.