Fokus
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 195-b. — ziyouz.com
Fokus (lot. focus — öçoq, olov), optikada — nurlarning parallel dastasi optik tizimdan ötganidan söng dasta nurlari kesişadigan (yoki, agar tizim parallel dastani yoyiluvçi dastaga aylantirsa, nurlarning davomi kesişadigan) nuqta. Agar nurlar tizimning optik öqiga parallel bölsa, F. şu ökda joylaşadi; bu holda u boş F. deb ataladi. Har qaysi optik tizim ikkita boş F.ga ega: predmet joylaşgan fazodagi old boş F. va tasvir hosil bölgan fazodagi orqa F. (yana q. Linza). Ideal optik tizimda hamma F. lar tizimning optik öqiga perpendikulyar bölgan vafokal tekislik deb ataladigan tekislikda yotadi. Real tizimda esa F. boşqa bir fokal sirtda joylaşişi mumkin.
Q.: Linza
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ФОКУС (лот. focus — ўчоқ, олов), оптикада — нурларнинг параллел дастаси оптик тизимдан ўтганидан сўнг даста нурлари кесишадиган (ёки, агар тизим параллел дастани ёйилувчи дастага айлантирса, нурларнинг давоми кесишадиган) нуқта. Агар нурлар тизимнинг оптик ўқига параллел бўлса, Ф. шу ўкда жойлашади; бу ҳолда у бош Ф. деб аталади. Ҳар қайси оптик тизим иккита бош Ф.га эга: предмет жойлашган фазодаги олд бош Ф. ва тасвир ҳосил бўлган фазодаги орқа Ф. (яна қ. Линза). Идеал оптик тизимда ҳамма Ф. лар тизимнинг оптик ўқига перпендикуляр бўлган вафокал текислик деб аталадиган текисликда ётади. Реал тизимда эса Ф. бошқа бир фокал сиртда жойлашиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.