Gamma-apparat
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 73–74-b. — ziyouz.com
Gamma-apparat GAMMA-APPARAT, teleradiy apparat — asosan, rak va b. xavfli ösmalarni gamma-nurlar b-n davolaşda, şuningdek material va buyumlarning nuqsonlarini aniqlaşda işlatiladigan apparat (q. Defektoskopiya). Kalta fokusli va uzun fokusli turlari bor. Kalta fokuslisi 5 sm gaça çuqurlikdagi ösmalarga, uzun fokuslisi undan çuqurroqdagi ösmalarga nur beriş uçun işlatiladi. G.-a.ning bir öq atrofida aylanadigan (rotatsion) yoki özaro perpendikulyar ikki öq atrofida siljiydigan (rotatsion-konvergent) xillari böladi. Bemorni töğri yotqiziş, nurlar dastasini kasallik öçoğiga ğuj tuşiriş uçun apparatning rentgen, optik yoki mexanik markazlovçilaridan foydalaniladi. G.-a.ning ba'zi turlarida ionlaş kameralari bor, bular bemor gavdasidan ötgan nurlarni ölçab turadi. G.-a. örnatilgan binoning devorlari, şipi va eşigi tevarakatrofga gamma-nurlarni ötkazmaydigan qilib işlanadi.
Q.: Defektoskopiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ГАММА-АППАРАТ, телерадий аппарат — асосан, рак ва б. хавфли ўсмаларни гамма-нурлар б-н даволашда, шунингдек материал ва буюмларнинг нуқсонларини аниқлашда ишлатиладиган аппарат (қ. Дефектоскопия). Калта фокусли ва узун фокусли турлари бор. Калта фокуслиси 5 см гача чуқурликдаги ўсмаларга, узун фокуслиси ундан чуқурроқдаги ўсмаларга нур бериш учун ишлатилади. Г.-а.нинг бир ўқ атрофида айланадиган (ротацион) ёки ўзаро перпендикуляр икки ўқ атрофида силжийдиган (ротацион-конвергент) хиллари бўлади. Беморни тўғри ётқизиш, нурлар дастасини касаллик ўчоғига ғуж тушириш учун аппаратнинг рентген, оптик ёки механик марказловчиларидан фойдаланилади. Г.-а.нинг баъзи турларида ионлаш камералари бор, булар бемор гавдасидан ўтган нурларни ўлчаб туради. Г.-а. ўрнатилган бинонинг деворлари, шипи ва эшиги теваракатрофга гамма-нурларни ўтказмайдиган қилиб ишланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.